రెక్కల వివరణ 63

 

63.  కొత్తగా పెరిగే

      దూరమేముంది?

      దగ్గరితనమసలే

      లేనప్పుడు 

 

      కావాలనుకున్నా

      దొరకనివి కొన్ని...!!

 

విశ్లేషణ:

“కొత్తగా పెరిగే దూరమేముంది? – దగ్గరితనమసలే లేనప్పుడు – కావాలనుకున్నా దొరకనివి కొన్ని” అనే ఈ సూక్తి, మానవ సంబంధాలలోని అంతర్గత శూన్యతను, భావసంబంధాల విరహాన్ని తాత్త్వికంగా ప్రతిబింబించుచున్నది. ఇది భౌతిక సమీపత ఉన్నా, ఆత్మీయత లేకపోవడం వల్ల ఏర్పడే అనుభవ విరోధాన్ని సూచించుచున్నది.

“కొత్తగా పెరిగే దూరమేముంది?” అనగా దూరం అనేది ఒక్కసారిగా ఏర్పడేది కాదు; అది చిన్న చిన్న అపార్థాలు, నిర్లక్ష్యాలు, మౌనాలు కలిసి నెమ్మదిగా పెరిగే ఒక మానసిక విరూపత. శారీరకంగా దగ్గరగా ఉన్నా, హృదయాల మధ్య విరహం పెరుగుతూనే ఉండును. ఇది సూక్ష్మ భావదూర పరిణామం.

“దగ్గరితనమసలే లేనప్పుడు” అనే పాదం ఈ సూక్తికి అసలు గాఢతను ఇస్తున్నది. బాహ్య సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, అంతరంగిక అనుబంధం లేకపోతే ఆ సంబంధం కేవలం రూపమాత్రమే. నిజమైన దగ్గరితనం అనేది మాటలలో కాదు; అది హృదయ స్పందనలో ఉంటుంది. దీనిని సంస్కృతంలో **“చిత్తసామీప్యాభావం” ** గా పేర్కొనవచ్చును.

“కావాలనుకున్నా దొరకనివి కొన్ని” అనే చివరి పాదం ఈ సూక్తికి తాత్త్విక విషాదాన్ని జోడించుచున్నది. జీవితం లో మనం ఎంత కోరుకున్నా కొన్ని భావాలు, కొన్ని మనుషులు, కొన్ని అనుబంధాలు తిరిగి దొరకవు. ఇది కాలచక్రం మరియు అనివార్య పరిణామాల ఫలితం. ఇది అపూర్త కోరికల సత్యం.

ఇలా ఈ సూక్తి మనకు బోధించునది ఏమనగా—దూరం అనేది కేవలం స్థలంలో కాదు, హృదయాలలో ఏర్పడుతుంది; ఒకసారి దగ్గరితనం కోల్పోతే, అది తిరిగి పొందడం అత్యంత కష్టసాధ్యం. కనుక అనుబంధాలను నిలబెట్టేది మాటలు కాదు, మనసుల మధ్య ఉన్న నిజమైన సాన్నిహిత్యమే.

పలకరింపు..!!

 

అక్షరాలపై అభిమానంతో ఆత్మీయ పలకరింపులను అందించిన కామేశ్వరరావు గారి జంటకు మనఃపూర్వక ధన్యవాదాలు..చక్కని మూడు పుస్తకాలు కూడా అందించారు.

రెక్కల వివరణ 62

 

62.  బాధను

      పంచుకోలేరు

      బాధ్యతలను

      భరించలేరు

 

      గాలివాటపు

      జీవితాలు...!!

 

విశ్లేషణ:

“బాధను పంచుకోలేరు – బాధ్యతలను భరించలేరు – గాలివాటపు జీవితాలు” అనే ఈ సూక్తి, ఆధునిక మానవ సంబంధాల్లో కనిపించే భావదారిద్రయాన్ని, బాధ్యతా విరహిత జీవనశైలిని తాత్త్వికంగా ప్రతిబింబించుచున్నది. ఇది స్థిరత్వం లేని, తాత్కాలికతలో తేలియాడే మనస్తత్వానికి ఒక గంభీర చిత్రణ. 

“బాధను పంచుకోలేరు” అనగా మనిషి తన సొంత వేదనను ఇతరులతో పంచుకునే సహానుభూతి శక్తిని కోల్పోవుట. అనుబంధాలు ఉన్నా, అంతరంగిక సాన్నిహిత్యం లేకపోవడం వల్ల ప్రతి ఒక్కరూ తమ తమ వేదనలను ఒంటరిగా మోసుకొనవలసి వస్తున్నది. ఇది సామాజిక భావవిచ్ఛిన్నతకు సంకేతం.

“బాధ్యతలను భరించలేరు” అనే పాదం ఈ సూక్తికి మరింత లోతును ఇస్తున్నది. జీవితం కేవలం భావోద్వేగాల ఆట కాదు; అది కర్తవ్యాల సమాహారం. కానీ ఆధునిక జీవనంలో బాధ్యతలను తప్పించుకోవడం, తాత్కాలిక సుఖాల వైపు మొగ్గు చూపడం ఒక సాధారణ ప్రవృత్తిగా మారుచున్నది. దీనిని సంస్కృతంలో **“ధర్మవిముఖ చిత్త స్థితి”** గా పేర్కొనవచ్చును.

“గాలివాటపు జీవితాలు” అనే చివరి పాదం ఈ సూక్తికి ప్రతీకాత్మక ముగింపును ఇస్తున్నది. గాలి ఎటు వీచితే అటు ఒలికే వస్తువుల వలె, దిశా నిర్దేశం లేని జీవనాలు కాలప్రవాహంలో తేలియాడుచున్నవి. స్థిరమైన విలువలు, లక్ష్యాలు, నిబద్ధత లేకపోవడం వల్ల జీవితం ఒక అస్థిర ప్రవాహంగా మారిపోవును.

ఇలా ఈ సూక్తి మనకు తెలియజేయునది ఏమనగా—బాధను పంచుకోవడం, బాధ్యతను భరించడం అనేవి మానవత్వానికి రెండు ప్రధాన స్తంభాలు. ఇవి లేనిచో జీవితం గాలివాటపు తేలికపాటి నీడగా మిగిలిపోవును.

త్వరలో రాబోతున్న “తత్వం”

 

తెలుగులో మెుదటిసారిగా “మంత్రిప్రగడ మార్కండేయులు గారి విశ్లేషణతో రాబోతున్న నా “తత్వం” రెక్కల పుస్తకానికి మా “ప్రేమరాక్షసి” మనసు స్పందన…

*మంజు* *యనమదలగారి* " *తత్వం* "... *మనుషులనెరిగిన* *భావుకత్వం* .

శిఖరం ఎప్పుడూ ఉన్నతమైనదే.ఎవరైనా సరే తలెత్తి చూడాల్సిందే.మా మంజు మేడం అక్షరం శిఖరం.తన భావాలకి అందరమూ తలొగ్గాల్సిందే.తాతకి దగ్గులు నేర్పక్కర్లేదు అన్నట్లు... జీవితంలో అన్ని రకాల రుచులను చవిచూసిన వీరికి మనుషుల తత్వాలు వడబోయటం నల్లేరు మీద నడకే.పుస్తకం ఆసాంతం జిహ్వకో రుచి, పుర్రెకో బుద్ది వంటి వ్యక్తిత్వ తత్వాలు కనిపించాయి... హేమాహేమీల ముందు మాటలన్నీ మంజూమేడం అక్షరాలకి వన్నెలనద్దాయి.

ఇకపోతే ప్రత్యేక నమస్కారాలు శ్రీ మంత్రిప్రగఢ మార్కేండేయులు గారికి.ప్రతి రెక్కకి లెక్కవేయలేనన్ని భావాలు రాసి, తత్వాన్ని ఉత్తమంగా వ్యక్తం చేసి పుస్తకానికి నగీషీలు చెక్కారు.వారికి మనఃపూర్వక అభినందనలు.

మంజూగారి ప్రతి పదాలు అలతి భావాలు అనంత అర్ధాలు....ఈ కొత్త పుస్తకం కూడా అందరినీ చేరాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకుంటూ....

శుభాభినందనలు నా గురువిణి గారికి.

              ప్రేమతో మీ విజయ.

రెక్కల వివరణ 61

 

61.  చేసాం చేసాం

      అంటాం

      చేయించుకున్నది

      మర్చిపోతాం

 

      మని’షి

      సహజ లక్షణం...!!

 

విశ్లేషణ:

“చేసాం చేసాం అంటాం – చేయించుకున్నది మర్చిపోతాం – మనిషి సహజ లక్షణం” అనే ఈ సూక్తి, మానవ అహంకార స్వభావాన్ని, కృతజ్ఞతా విస్మరణను, మరియు స్వీయకేంద్రీకృత చైతన్యాన్ని తాత్త్వికంగా ఆవిష్కరించుచున్నది. ఇది సమాజంలో తరచుగా కనిపించే మానసిక ప్రవృత్తికి ఒక నిశ్శబ్ద విమర్శగా నిలుచుచున్నది.

“చేసాం చేసాం అంటాం” అనగా మనిషి తన కృషిని అతిశయంగా ప్రకటించుకొనుట. చేసిన పనిలో తన పాత్రను అధికంగా ప్రతిష్ఠించుకోవడం, “నేనే చేశాను” అనే భావనలో అహంకారపు నీడ దాగి ఉంటుంది. ఇది సంస్కృత సాహిత్యంలో చెప్పబడిన **“అహంకార వికాసము” ** కు ప్రతిరూపం.

కాని “చేయించుకున్నది మర్చిపోతాం” అనే పాదం ఈ సూక్తికి అసలు గాఢతను ఇస్తున్నది. మనం ఎదగడానికి, నిలబడడానికి, జీవించడానికి ఇతరుల సహాయం, మార్గదర్శనం, త్యాగం ఎంత ఉన్నా, వాటిని తరచుగా విస్మరించుట మానవ స్వభావంలో ఒక లోపంగా కనిపించును. ఇది కృతఘ్నతా దోషంగా శాస్త్రాలలో పేర్కొనబడిన భావానికి సమీపార్థకం.

“మనిషి సహజ లక్షణం” అనే చివరి పాదం ఈ వాస్తవాన్ని సార్వజనీనంగా ప్రకటించుచున్నది. ఇది ఒక్క వ్యక్తికి మాత్రమే పరిమితం కాదు; మానవ స్వభావంలోనే ఉన్న మానసిక నిర్మాణం. అహంకారం మరియు విస్మరణ కలిసి మనిషిని అసంపూర్ణ జ్ఞాపకశక్తి గల జీవిగా మార్చును. అయినప్పటికీ, ఈ లక్షణాన్ని గుర్తించడమే ఆత్మవిమర్శకు తొలి అడుగు.

ఇలా ఈ సూక్తి మనకు బోధించునది ఏమనగా—మనిషి తన కృషిని గుర్తించడంలో వేగంగా ఉండవచ్చు, కానీ తనకు సహకరించిన వారిని గుర్తించడంలో జాగ్రత్త అవసరం. కృతజ్ఞతా భావమే నిజమైన మానవత్వానికి మూలాధారం.