రెక్కల వివరణ 82

 

82.  సఖ్యత 

      చిరునామా

      ప్రపంచమంతా 

      అరచేతిలోనే

 

      వెతుకుతూనే

      ఉండాలి...!!

 

విశ్లేషణ:

ఈ రెక్కలోని భావం ఆధునిక ప్రపంచంలో సాంకేతికత పెరిగినప్పటికీ నిజమైన సఖ్యత, మానవ సంబంధాల వెచ్చదనం కనుమరుగవుతున్న తీరును తాత్వికంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. “సఖ్యత చిరునామా ప్రపంచమంతా అరచేతిలోనే” అనే పంక్తి, నేటి డిజిటల్ యుగాన్ని సూచించే శక్తివంతమైన రూపకం. ప్రపంచం మొత్తం మొబైల్, ఇంటర్నెట్ ద్వారా మన చేతిలోకి వచ్చేసినట్టే కనిపించినా, నిజమైన స్నేహం, అనుబంధం మాత్రం ఇంకా అందని దూరంగానే ఉంది అన్న వ్యంగ్యం ఇందులో దాగి ఉంది.

జానపద దృష్టిలో చూస్తే, పల్లె జీవితంలో సఖ్యత అనేది సహజంగా పుట్టేది. పొరుగువారితో సంబంధం, పండుగల్లో కలయిక, కష్టాల్లో పరస్పర సహాయం—ఇవే స్నేహానికి నిజమైన చిరునామాలు. అక్కడ “దూరం” అనే భావన ఉండేది కాదు. కానీ ఆధునిక కాలంలో సంబంధాలు తెరపై కనిపిస్తున్నా, మనసుకు చేరని స్థితి పెరిగింది. ఈ రెక్క ఆ మార్పును నిశ్శబ్దంగా కానీ గాఢంగా సూచిస్తుంది.

చారిత్రకంగా చూస్తే, మానవ సంబంధాలు ఎప్పుడూ ప్రత్యక్ష పరిచయం మీదే ఆధారపడి ఉండేవి. ప్రయాణాలు, సమావేశాలు, పత్రాల ద్వారా స్నేహాలు పెరిగేవి. కానీ ఇప్పుడు సమాచారం వేగంగా పెరిగినా, అనుబంధాల లోతు తగ్గింది. ఈ చారిత్రక పరిణామాన్ని కవిత ఒక సంకేతాత్మక రూపంలో చూపిస్తుంది.

సామాజికంగా “వెతుకుతూనే ఉండాలి” అనే చివరి పంక్తి అత్యంత ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ఇస్తుంది. సఖ్యత మన దగ్గరే ఉందని భావించినా, దాన్ని నిజంగా అనుభవించాలంటే నిరంతర అన్వేషణ అవసరం. నిజమైన స్నేహం, మానవత్వం, అనుబంధం—all ఇవి సులభంగా లభించేవి కావు; వాటిని మనం జీవనంలో వెతుక్కోవాలి, నిలబెట్టుకోవాలి.

ఈ రెక్క సాంకేతికంగా దగ్గరైన ప్రపంచంలో మానవ సంబంధాలు ఎందుకు ఇంకా దూరంగానే ఉన్నాయో ప్రశ్నిస్తూ, నిజమైన సఖ్యతను వెతికే అంతర్గత ప్రయాణాన్ని సూచిస్తుంది.

జీవన మంజూష 11/26

 

నేస్తం,

          అమ్మ బొజ్జలో వున్నప్పుడే అన్నీ విని నేర్చుకోవడానికి మనమేమన్నా అభిమన్యులమా! పుట్టక మునుపో, పుడుతూనో  ప్రపంచంలో విషయాలన్నీ నేర్చుకోవడం మనకు సాధ్యమా! మనకు తెలిసినది గోరంత, తెలియనిది కొండంత. దీనికే ఇంత మిడిసిపడితే ఎలా? ఏదో అదృష్టం కలిసివచ్చి నాలుగు రాళ్ళు వెనకేసినంత మాత్రాన మనమేమీ తోపులం కాదు. అవకాశం కలిసొస్తే అందరూ అందలాలు ఎక్కేస్తారు. దీనికోసం పెద్ద తెలివితేటలు అవసరం లేదు. సంపాదనదేముంది ఏ రకంగా అయినా సంపాదించుకోవచ్చు. 

           సాయం చేయాలని అనుకున్నప్పుడు, ఎదుటివారి లోపాలతో పనేముంది? మనం సాయం చేయగలిగినప్పుడు, ఏవిధంగానైనా సహాయం అందించవచ్చు. పై పై మాటలు చెప్పినప్పుడే ఎదుటివారి లోపాలు వారికి కాకుండా, నలుగురికి చెప్పి నవ్వులపాలు చేయాలని చూసే మన సంస్కారం ఈరోజు కాకపోయినా రేపయినా ఆ నలుగురికి తెలుస్తుంది. ఈరోజు మనదైనప్పుడు మరోరోజు ఎదుటివారిది తప్పకుండా అవుతుంది. ఇది జగమెరిగిన సత్యం.  

               ఈ ప్రపంచంలో ఏ ఇద్దరూ ఒకటిగా వుండరు. ఒకొక్కరికి ఒక్కో ప్రతిభ వుంటుంది. మనకున్న ప్రతిభే గొప్పదని మనం భావిస్తే, ఎదుటివారిలో ప్రతిభ మనకెప్పటికీ కనిపించదు. మన సాయం కోరిన మనిషిని తక్కువ చేయడం, మనలోని అసలైన మనల్ని చూపెడుతుంది. మన స్థాయిని గొప్పగా చూపించడానికి, ఎదుటివారికి ఏమి తెలియదని చెప్పడం, అది రాదు, ఇది రాదు అనడం సరికాదు. మనమీ స్థాయికి ఒక్కసారిగా వచ్చేసామా! అని తరచి చూసుకుంటే సత్యం బోధపడుతుంది. 

                ఏ పనైనా అనుభవంతోనే నేర్చుకుంటారు. మన అనుభవంతో సాయమందించడం మన విజ్ఞత. ఉదాహరణకు ఓ గొప్ప సంస్థలో మనం పెద్ద పొజిషన్ లో వుంటే, చిన్నాచితక ఉద్యోగాలు తెలిసిన వారికి దక్కేలా చేయడానికి కూడా..అది రాదు, ఇది రాదు అని సాకులు చెప్పి వారిని డిస్కరేజ్ చేయడం మన చేతిలో పనే. అదే పనిని వారికి ఉద్యోగం దక్కేలా చేస్తే..! చేయాలన్న ఇంటెన్షన్ మనకు వుంటే ఏదయినా చేయగలం. చేయవద్దు అనుకున్నప్పుడే సవాలక్ష కారణాలు చెబుతాం. 

            “నవ్విన నాపచేనే పండుతుంది”. అన్న నానుడి ఎంత నిజమో మన అందరికి తెలుసు. ఏదీ రాదు, చాతకాదు అన్న వారితోనే అన్నీ చేయగలరు అనిపించే సమయం మనకు రాకుండాపోదు. కాస్త ఓపికగా వుంటే అందరికి,అన్నింటికీ కాలమే సమాధానం చెబుతుంది. ప్రతిభ, సమర్థత ఏ ఒక్కరి సొత్తు కాదు. అవకాశం కలిసివచ్చే సమయం ఆసన్నమైతే చాలు. ప్రపంచానికి మనం పరిచయం కావడానికి ఓ క్షణం చాలు. ఆ క్షణకాలమే చరిత్ర లిఖిస్తుంది..!!

రెక్కల వివరణ 81

 

81.  చేసేది

      ఆత్మదానం

      అవుతోంది

      అపాత్రదానం

 

      అక్షరాలకంటని

      మాలిన్యం...!!

 

విశ్లేషణ:

ఈ రెక్కలోని భావం నైతిక విలువల పతనం, సహాయ భావన దారి తప్పడం మరియు మంచితనం కూడా తప్పు చేతుల్లో పడినప్పుడు దాని స్వరూపం ఎలా మారిపోతుందో తాత్వికంగా, వ్యంగ్యంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. “చేసేది ఆత్మదానం అవుతోంది అపాత్రదానం” అనే పంక్తి అత్యంత గాఢమైన వ్యతిరేకతను సూచిస్తుంది. ఆత్మదానం అంటే స్వార్థరహితంగా, తనను తాను త్యాగం చేసి చేసే సహాయం. కానీ అది అపాత్రదానం అవుతోంది అంటే, అర్హత లేని చోట, విలువ తెలియని చేతుల్లో ఆ త్యాగం వృథా అవుతోందని ఈ రెక్క హెచ్చరిస్తుంది.

జానపద దృష్టిలో చూస్తే, పల్లె జీవనంలో సహాయం ఎప్పుడూ పరస్పర నమ్మకంపై ఆధారపడేది. కానీ ఆ నమ్మకం తప్పు వ్యక్తుల చేతుల్లోకి వెళ్లినప్పుడు అది దుర్వినియోగమయ్యే సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. “ఉపకారం చేసిన వాడినే మరిచిపోవడం” అనే అనుభవాలు గ్రామీణ కథల్లో కూడా కనిపిస్తాయి. ఈ రెక్క ఆ అనుభవాల సారాన్ని తాత్విక రూపంలో వ్యక్తం చేస్తుంది.

చారిత్రకంగా చూస్తే, దానం, త్యాగం, సేవ—ఇవి భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యున్నత విలువలుగా నిలిచాయి. కానీ కాలక్రమేణా వాటి అర్థం మారిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయి. రాజ్యాల కాలంలో దానం రాజకీయ ప్రయోజనంగా మారింది, ఆధునిక కాలంలో అది కొన్నిసార్లు ప్రచార సాధనంగా మారింది. ఈ పరిణామాన్ని ఈ రెక్క ఒక సంకేతంగా చూపిస్తుంది.

సామాజికంగా “అక్షరాలకంటని మాలిన్యం” అనే ముగింపు పంక్తి మరింత తీవ్రమైన వ్యాఖ్య. ఇది బయటకు కనిపించని కానీ లోపల పాకిపోయిన నైతిక కలుషితాన్ని సూచిస్తుంది. చదువు ఉన్నా, మాటలు ఉన్నా, బయటకు పవిత్రంగా కనిపించినా—లోపల కృతజ్ఞత లేకపోవడం, దుర్వినియోగం చేయడం వంటి మానసిక మాలిన్యం సమాజంలో పెరుగుతోందని ఇది హెచ్చరిస్తుంది.

ఈ రెక్క త్యాగం అనే పవిత్ర భావన కూడా అర్హత లేని చోట వృథా అవుతున్న దుస్థితిని చూపిస్తూ, కనిపించని నైతిక కలుషితంపై గాఢమైన ఆవేదనను వ్యక్తం చేస్తుంది.

డాక్టర్ ప్రసాద్ దొడ్డపనేని గారి మాటలు

 మా బాబాయి మనసు మాటలు ..హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు బాబాయ్ 🙏

ఆమె కధ

.......

కోవిడ్ 19 లాక్డౌన్... పర్యవసానం గా చేస్తున్న విజయ డెయిరీ  కన్సల్టెంట్ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేయడం.... తప్పని గృహ నిర్భంధం.... వ్యాపకం కోసం  కష్టపడి స్మార్ట్ ఫోన్ లో తెలుగు టైప్ చేయడం కొద్దిగా నేర్చుకుని  వాట్సాప్ లు, ఫేస్బుక్ లు చూడటం.... వాటిలో కాలక్షేపం కోసం రాసిన రాతలు.... కోతలు చేస్తున్న  నాకు అనుకోకుండా ఒక రోజు ముఖ చిత్ర పేజీలో  కవితాలయం వారి లోగిలి లో ఒక పదహారణాల అచ్చ తెలుగమ్మాయి అద్భుతమైన రాతలు చదివే అరుదైన అవకాశం కలిగింది.

ప్రతి రోజూ  ఆమె రచనల కోసం  ఎదురు చూసే వేలాదిమంది అభిమానులలో నేనొకడిని.

               దివిసీమ సాహితీ ప్రపంచానికి అందించిన గొప్ప ధృవతార ఆమె.  జయపురం.. నరసింహపురం.. గ్రామాల ముద్దుబిడ్డ.జొన్నవలస..విజయనగరం...అవనిగడ్డ ... బళ్ళారి ల లో విద్యాభ్యాసం చేసి, ఒక ఇంజనీరుగా రూపాంతరం చెందినా

ప్రవృత్తి రీత్యా సృజనాత్మక రచనా వ్యాసంగాన్ని  ఔపాసన పట్టిన జీవన మంజూష ఆమె.                               ఆమే... ప్రసిద్ధ రచయిత్రి "మంజు యనమదల"

                చిన్నప్పట్నుంచీ ఇంటా బయటా ఎదుర్కొన్న కష్టాలు    శిలపై ఉలి చేసిన గాయాల వలే ఒక గొప్ప కవితా శిల్పంగా మల్చటానికి దోహద పడినాయి.ఇండియా లోనూ  అమెరికా లో ను  మహిళా సాధికారత కోసం ఆమె పడిన పాట్లు .. అడుగడుగునా చేసిన ఒంటరి పోరాటం... బహుశా నభుతో నభవిష్యతి....

                   సామాన్యురాలిగా కనిపించే అసామాన్య సృజనాత్మక రచయిత్రి ఆమె. అక్షర దేవతని ఉపాసన చేసి విలక్షణ రచనా శైలిని వరంగా పొందిన ఆమె రచనలు మంజీర నాదాలు. ఆమె రచనలలో పాఠకులందరూ  ఎక్కడో ఒకచోట తమ స్వానుభవాలను గుర్తుకు తెచ్చుకుంటారు. తన   వైవిధ్య  జీవనతరంగాలను అలవోకగా అక్షరాలలో పొదిగే నేర్పరి ఆమె.

                 ఇంజనీరు అయివుండీ అక్షరాల మీద  విశిష్టమైన పట్టు సాధించిన అరుదైన రచయిత్రి ఆమె.

మానసిక  శారీరక   సంక్షోభాలను కష్టాలను అక్షరాల ఆలంబనతో పోరాడుతూ విజయ పథంలో పయనిస్తున్న విదుషీమణి ఆమె.

ఆమెకు చేతకానివి కూడా కొన్ని ఉన్నాయి..... అబద్ధం ఆడటం చేతకాదు.... లౌక్యంగా ఉండటం చేతకాదు..

                     నిజాయితీ గా నిర్మొహమాటoగా వుండటం ఆమె నైజం. అవే ఆమె రచనలకు ప్రాణాలు. సరాసరిగా గుండెకు తగిలే భావాల శరాలు ఆమె అక్షర తూణీరాలు.

                ఒక గ్రామీణ బాపు-రమణల తెలుగమ్మాయి బాల్యం ఆమె చిన్నప్పుడు జయపురం, జొన్నవలస ,విజయనగరం, అవనిగడ్డ ల లో  గడిపిన అనుభవాక్షరాల లో  దర్శిస్తాo. బళ్ళారి కాలేజీ అనుభవాలు -అల్లరి  ఆమె అక్షరాలలో పొందిగ్గా ఒదిగి పోయాయి.

ఇక అమెరికాలో ఆమె పడిన కష్టాలు.. ఒంటరి పోరాటం... గురించిన అనుభవాలు అనుభూతులు  ఉత్కంఠను రేకిస్తాయి.. ఒకోసారి కడుపులో దేవినట్లు గా బాధగా అనిపిస్తాయి.

          చిన్న వయసులో ఎన్నో ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో కూడా మొక్కవోని ధైర్యంతో   చీకటిలో వెలుగు కోసం ఎదురు చూస్తూ చేసిన  ఆమె జీవన యానం  రచన  "కాలం వెంబడి కలం " యువతకు కరదీపిక గా పనిచేస్తుoదనటం లో సందేహం లేదు.

          ...... డా. డి. ప్రసాద్.

                  4_11_2021

రెక్కల వివరణ 80

 

80.  విస్తరిది 

      ఏముంది 

      వడ్డించేవారు

      మనవారైనప్పుడు

 

      ధనసంబంధాలకు

      విలువెక్కువ ..!!

 

విశ్లేషణ:

ఈ రెక్కలోని భావం సామాజిక సంబంధాల్లో మానవత్వం కంటే ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్రభావం ఎలా పెరుగుతోందో ఒక సున్నితమైన వ్యంగ్యంతో వ్యక్తం చేస్తుంది. “విస్తరిది ఏముంది వడ్డించేవారు మనవారైనప్పుడు” అనే పంక్తి, ఆతిథ్యం, ప్రేమ, అనుబంధం—ఇవి మనుషుల మధ్య ఉన్నప్పుడు పెద్ద ఆర్భాటాలు అవసరం లేదని సూచిస్తుంది. మనవాళ్ల మధ్య భోజనం, సౌహార్ద్యం, కలయికలు సహజంగా జరిగే సందర్భంలో “విస్తరించేది ఏముంది?” అన్న ప్రశ్నలో ఒక సరళ జీవన తత్వం దాగి ఉంది. సంబంధమే ముఖ్యమైతే ఆహార ఆడంబరాలు అప్రసక్తమవుతాయి.

జానపద దృష్టిలో చూస్తే, పల్లె జీవితంలో ఆతిథ్యం ఒక పవిత్ర కర్తవ్యం. అక్కడ ధనం కంటే మనసు పెద్దది. వచ్చిన అతిథిని ఉన్నదాంట్లో సంతోషంగా పంచుకోవడం గ్రామ సంస్కృతి. “అన్నం పెట్టిన వాడు దేవుడు” అనే భావన అక్కడ బలంగా ఉండేది. ఈ రెక్క ఆ పాత సహజ ఆతిథ్య సంప్రదాయాన్ని గుర్తుచేస్తూ, మనుషుల మధ్య సంబంధాల విలువను ముందుకు తెస్తుంది.

చారిత్రకంగా చూస్తే, భారతీయ సమాజంలో ఆతిథ్యం ఎప్పుడూ “అతిథి దేవో భవ” అనే సిద్ధాంతంపై నిలిచింది. రాజుల కాలం నుండి గ్రామాల వరకు, భోజనం కేవలం అవసరం కాదు, అది అనుబంధానికి ప్రతీక. కానీ కాలక్రమేణా ఆర్థిక స్థితి, సామాజిక హోదా పెరిగినప్పుడు ఆతిథ్యానికి కూడా వర్గభేదం ఏర్పడింది. ఈ మార్పును ఈ రెక్క నిశ్శబ్దంగా సూచిస్తుంది.

సామాజికంగా “ధనసంబంధాలకు విలువెక్కువ” అనే చివరి పంక్తి ఆధునిక జీవితంలోని కఠిన సత్యాన్ని బయటపెడుతుంది. నేటి కాలంలో సంబంధాల కన్నా ఆర్థిక స్థితి, హోదా, ప్రయోజనం ఎక్కువగా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. మనుషుల మధ్య కలయికలు కూడా అనేకసార్లు లాభనష్టాల లెక్కలపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఇది సంబంధాల మానవీయతను తగ్గిస్తున్న సంకేతంగా రెక్క లో కనిపిస్తుంది.

ఈ రెక్క ఒకవైపు పాతకాలపు సహజ అనుబంధాలను గుర్తుచేస్తూ, మరోవైపు ఆధునిక సమాజంలో పెరిగిన ఆర్థిక ఆధారిత సంబంధాలను వ్యంగ్యంగా ప్రశ్నిస్తుంది. మనిషి మనిషిగా విలువపడే సమాజం నుండి, ధనం ఆధారంగా విలువ నిర్ణయించే సమాజం వైపు జరిగిన మార్పును ఇది తాత్వికంగా ఆవిష్కరిస్తుంది.