రెక్కల వివరణ 17

 17.  కొన్ని

అవమానాలు

గెలుపుకి

పునాదిరాళ్ళు

 

కాలమే

సమాధానం...!!

విశ్లేషణ:

“కొన్ని అవమానాలు – గెలుపుకి పునాదిరాళ్ళు; కాలమే సమాధానం...!!”

ఈ భావకవిత మానవ జీవితంలోని అత్యంత గంభీరమైన సత్యాన్ని అత్యల్ప పదాల్లో ఆవిష్కరిస్తుంది. జీవితంలో ఎదురయ్యే ప్రతి అవమానం మనిషిని కుంగదీయడానికి రాదు; కొన్నిసార్లు అవే అతని వ్యక్తిత్వాన్ని దృఢపరచి, విజయానికి బలమైన పునాదిగా నిలుస్తాయి. శిల్పి ఉలి దెబ్బలు తిన్న రాయే అందమైన శిల్పంగా మారినట్లే, అవమానాలను ఆత్మవిశ్వాసంతో భరించిన వ్యక్తి కాలక్రమంలో మహోన్నత స్థాయికి చేరుకుంటాడు.

సంస్కృతంలో “క్షమా వీరస్య భూషణమ్” అనే సూక్తి ప్రసిద్ధి. అవమానానికి ప్రతీకారం కాదు, సహనం మరియు సాధనే సరైన సమాధానమని అది బోధిస్తుంది. మహాభారతంలో పాండవులు అనుభవించిన అవమానాలే చివరికి వారి విజయానికి కారణమయ్యాయి. 

రామాయణంలో శ్రీరాముడు అన్యాయమైన వనవాసాన్ని శాపంగా కాకుండా ధర్మపథంగా స్వీకరించడంతోనే ఆయన కీర్తి యుగయుగాల పాటు నిలిచిపోయింది.

జానపదంలో “రాయి తగలని చెట్టు పండు పండదు”, “కష్టమే కీర్తికి మెట్టు” అనే సామెతలు ఇదే జీవన తత్వాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేస్తాయి. సమాజంలో విమర్శలు, నిరాకరణలు, అవమానాలు ఎదురైనా వాటిని మనోధైర్యంతో అధిగమించిన వారే చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచారు.

“కాలమే సమాధానం” అనే చివరి పాదం ఈ కవితకు ప్రాణం. ప్రతి అపార్థానికీ వెంటనే వివరణ అవసరం లేదు; ప్రతి అవమానానికి వెంటనే ప్రతిస్పందన అవసరం లేదు. కాలం అనే మహా న్యాయమూర్తి సత్యాన్ని వెలికితీస్తుంది. అందుకే నిజాయితీతో, పట్టుదలతో ముందుకు సాగినవారికి కాలమే సాక్షిగా నిలిచి, వారి విజయగాథను ప్రపంచానికి తెలియజేస్తుంది.

ఈ భావకవిత మనకు అందించే శాశ్వత సందేశం ఒక్కటే – అవమానం అంతిమ గమ్యం కాదు, ఆత్మవిశ్వాసానికి ఆరంభం. కష్టాలు, కించపరచడాలు, నిరాకరణలు అన్నీ విజయసౌధానికి పునాదిరాళ్లే. చివరికి మాట్లాడేది మన ప్రతిభ కాదు, దానిని నిరూపించిన కాలమే.

రెక్కల వివరణ 16

 

16.  విలువైన 

వజ్రాలు

రాళ్ళు 

రప్పలు

 

స్థానబలిమితో

విలువ...!!

విశ్లేషణ:

“విలువైన వజ్రాలు – రాళ్లు రప్పలు; స్థానబలిమితో విలువ...!!”

ఈ సూక్తి వస్తువులకే కాదు, మనుషుల జీవితాలకు కూడా వర్తించే గొప్ప తాత్త్విక సత్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. భూమిలో పడి ఉన్న వజ్రం సాధారణ రాయిలాగే కనిపిస్తుంది. కానీ నిపుణుడి చేతికి చేరి, సరైన స్థానంలో పొదిగినప్పుడే దాని అసలు విలువ ప్రపంచానికి తెలుస్తుంది. అలాగే రాళ్లు, రప్పలు కూడా దేవాలయ గర్భగుడిలో విగ్రహాలుగా మారితే పూజలందుకుంటాయి. విలువ అనేది కేవలం స్వరూపంలో కాదు, సందర్భంలోనూ, స్థానంలోనూ దాగి ఉంటుందనే జీవన సత్యాన్ని ఈ రెక్క హృద్యంగా ప్రతిపాదిస్తుంది.

సంస్కృతంలో “స్థానే శోభతే విద్యా” అనే సూక్తి ఉంది. సరైన స్థానంలో ఉన్నప్పుడే విద్య, ప్రతిభ, సంపద తమ పూర్తి ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. అదే విధంగా జానపదంలో “రత్నం రోడ్డుమీద పడ్డా రాయిగానే కనిపిస్తుంది” అనే భావన ప్రజల నోట వినిపిస్తూ ఉంటుంది. అంటే, విలువను నిర్ణయించేది వస్తువు మాత్రమే కాదు, దానికి లభించిన సందర్భం, స్థానం కూడా.

సామాజికంగా చూసినా ఇదే సత్యం కనిపిస్తుంది. ప్రతిభావంతుడైన వ్యక్తి అవకాశాలు లభించని చోట గుర్తింపు పొందకపోవచ్చు. మరోవైపు సాధారణ ప్రతిభ కలిగినవాడు సరైన వేదిక దొరికితే ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించగలడు. అందుకే జీవితంలో స్థానం, సందర్భం, పరిసరాలు వ్యక్తి విలువను ప్రభావితం చేస్తాయి. అయితే అంతరంగ గుణాలు, నిజాయితీ, సంస్కారం అనే అంతర్గత వజ్రాలు ఎక్కడ ఉన్నా తమ ప్రకాశాన్ని కోల్పోవు.

ఈ భావకవిత మనకు ఒక గంభీరమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. బాహ్య పరిస్థితులను బట్టి విలువలు మారినట్లు కనిపించినా, అసలు విలువ గుణంలోనే ఉంటుంది. సరైన స్థానంలో ప్రతిభ వికసిస్తుంది; సరైన మనసులో మానవత్వం వెలుగుతుంది. వజ్రాన్ని గుర్తించే కన్ను ఎంత ముఖ్యమో, మనిషిలోని విలువను గుర్తించే వివేకం అంతకంటే ముఖ్యమైనది.

రెక్కల వివరణ 15

 

15.  అహంకారం

స్వభావం 

ఆధిపత్యం 

అరకొరగా లభించేది

 

సంస్కారం 

జన్మతః...!!

విశ్లేషణ:

“అహంకారం స్వభావం – ఆధిపత్యం అరకొరగా లభించేది; సంస్కారం జన్మతః...!!”

ఈ భావకవిత మానవ వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో అహంకారం మరియు సంస్కారం మధ్య ఉన్న మౌలిక వ్యత్యాసాన్ని అత్యంత క్లుప్తంగా, కానీ గంభీరంగా ప్రతిపాదిస్తుంది. అధికారం, ధనం, పదవి, పలుకుబడి వంటి వాటి వల్ల కలిగే ఆధిపత్య భావం తాత్కాలికమైనది. అది పరిస్థితులను బట్టి వస్తుంది, పోతుంది. కానీ సంస్కారం అనేది మనిషి అంతరంగంలో వేళ్లూనుకున్న విలువ. అది బాహ్య అలంకారం కాదు; ఆత్మకు ఆభరణం.

సంస్కృతంలో “విద్యా దదాతి వినయం, వినయాద్ యాతి పాత్రతామ్” అని చెప్పబడింది. విద్యకు నిజమైన ఫలితం వినయం. వినయమే సంస్కారానికి ప్రతిబింబం. మరోవైపు అహంకారం వివేకాన్ని కప్పివేసే మాయా తెర. రావణుడి అపారమైన జ్ఞానం అతని అహంకారాన్ని జయించలేకపోయింది; శ్రీరాముని వినయం మాత్రం ఆయనను మర్యాదా పురుషోత్తముడుగా చరిత్రలో నిలబెట్టింది.

జానపదంలో “పండ్లతో నిండిన చెట్టే వంగి ఉంటుంది” అనే సామెత గొప్ప జీవిత సత్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. నిజమైన గొప్పతనం గర్వంలో కాదు, గౌరవం పంచే గుణంలో ఉంటుంది. అలాగే కుసంస్కారం వయసుతో పోదు; సత్సంస్కారం సంపదతో రాదు. చిన్ననాటి విలువలు, కుటుంబ వాతావరణం, జీవన అనుభవాలు, సత్ప్రవర్తనలే సంస్కారానికి మూలాధారాలు.

ఈ సూక్తి మనకు అందించే సందేశం స్పష్టమైనది. అహంకారం మనిషిని ఒంటరివాడిని చేస్తుంది; సంస్కారం అతన్ని సమాజ హృదయంలో చిరస్థాయిగా నిలబెడుతుంది. ఆధిపత్యం అధికారంతో రావచ్చు, కానీ గౌరవం మాత్రం సద్గుణాలతోనే సంపాదించాలి. చివరికి మనిషిని గుర్తుంచేది అతని ఆస్తులు కాదు, అతని సంస్కారమే.

రెక్కల వివరణ 14

 

14.  పనికిరాని

వస్తువులు

పనికిమాలిన

మనుష్యులు

 

అసూయకు

పరాకాష్ట...!!

 

విశ్లేషణ:

“పనికిరాని వస్తువులు – పనికిమాలిన మనుష్యులు; అసూయకు పరాకాష్ట...!!”

ఈ భావకవిత సమాజంలో కొందరి మనస్తత్వాన్ని అత్యంత పదునైన వ్యంగ్యంతో ఆవిష్కరిస్తుంది. పనికిరాని వస్తువు తనకు ఉపయోగం లేకపోయినా, ఇతరులకు హాని చేయదు. కానీ పనికిమాలిన మనిషి మాత్రం తనకు సాధ్యం కాని పనిని మరొకరు సాధిస్తే సహించలేక అసూయతో రగిలిపోతాడు. అదే అసూయ అతని ఆలోచనలను కలుషితం చేసి, వ్యక్తిత్వాన్ని క్షీణింపజేస్తుంది.

సంస్కృతంలో “పరస్పరోత్కర్షసహిష్ణుతా దుర్లభా” అనే భావం ఉంది. అంటే, ఇతరుల అభివృద్ధిని ఆనందంగా స్వీకరించడం చాలా అరుదైన గుణం. అలాగే “మాత్సర్యం మహదనర్థకారణమ్” అని శాస్త్రాలు చెబుతాయి. అసూయ అనేది ఎదుటివారిని మాత్రమే కాదు, దానిని మోసే మనిషినే ముందుగా దహించే అగ్నిలాంటిది. మహాభారతంలో దుర్యోధనుడి పతనానికి మూలకారణం పాండవుల పట్ల కలిగిన మాత్సర్యమే.

జానపదంలో “తాను తినడు, తిననివ్వడు”, “పక్కింటి పంట పండితే తన గుండె మండుతుంది” అనే సామెతలు ఇదే స్వభావాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. నిజమైన మనిషి ఎదుటివారి విజయాన్ని చూసి ప్రేరణ పొందుతాడు; అసూయాపరుడు మాత్రం అదే విజయాన్ని చూసి బాధపడతాడు.

ఈ సూక్తి అందించే సందేశం స్పష్టమైనది. పనికిరాని వస్తువును పారవేయవచ్చు; కానీ పనికిమాలిన మనస్తత్వాన్ని మార్చుకోవడం అవసరం. అసూయ మనిషిని చిన్నవాడిని చేస్తుంది, అభినందించే గుణం అతనిని మహోన్నతుడిని చేస్తుంది. అందుకే వ్యక్తిత్వానికి నిజమైన అలంకారం ప్రతిభ కాదు, పరుల విజయాన్ని హృదయపూర్వకంగా మెచ్చుకునే విశాల హృదయం.

బాధాకరం..!!

       ఎం టి ఆర్ అన్న ఫేస్ బుక్ ఐడి అందరికి సుపరిచితమే. మాకు మాత్రం మీగడ త్రినాథరావు అన్న పేరుతో ఫేస్ బుక్ లో పరిచయం. ఫేస్ బుక్ కి వచ్చిన కొత్తలో “మన తెలుగు మన సంస్కృతి” సమూహం సృష్టికర్తగా పరిచయమై, నా మీద నమ్మకంతో నన్ను కో అడ్మిన్ గా వుండమని, వారం వారం నిర్వహించే కవితల పోటీలకు ఓ న్యాయనిర్ణేతగా చాలా సంవత్సరాలు పని చేయించారు. 

         తెలుగు భాష మీద, మన హిందూ సంస్కృతి మీద, భారతదేశం మీద ఎనలేని అభిమానం. మంచి నటుడు, గాయకుడు, సినిమా విశ్లేషకుడు..ఇలా చాలా వాటిలో ప్రతిభావంతుడు. చక్కని కవితలు, వ్యాసాలు కూడా రాసేవారు. కుటుంబం కోసం కుటుంబానికి దూరంగా వుంటూ తన బాధ్యతలను సక్రమంగా నిర్వహించారు. 

          వారి అన్నయ్య గారి వాల్ మీద ఫోటో చూసి నమ్మలేక, వారితో మాట్లాడి విషయం తెలుసుకున్నాను. అందరితో అభిమానంగా వుండే త్రినాథ్ గారి గురించి ఇలా పోస్ట్ పెట్టడానికి మనసు రాకున్నా..

కొన్ని 

పరిచయాలు

ఆత్మీయ

అనుబంధాలు

దూరాల

కొలమానం అక్కర్లేదు..!!

నా గురించి మీరు పోస్ట్ పెడతారనుకుంటే ఇలా రాయాల్సి రావడం నిజంగా చాలా బాధగా వుంది త్రినాథ్ గారు. మీకు సద్గతులు కలగాలని కోరుకుంటున్నాను🙏