వీడియో

 ధన్యవాదాలు మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారు 🙏

ఓ మాట..!!

అది కాదురా అబ్బాయ్,

             మనకి తెలిసిన వాళ్ళని మనముదాహరించినట్లే వాళ్ళకి తెలిసిన వాళ్ళని వాళ్ళు ఉదాహారిస్తారు. దీనిలో ఆక్షేపణలెందుకు?

             నీకు నచ్చిన వాళ్ళు బాగా గొప్పోరు కదా. మరలాగే వారికి నచ్చిన వారిని వారు గొప్పగా చెప్తారు. కులమతాల హేళనలు మన చెవులకు ఇంపుగా, చూడటానికి అందంగా అగుపడతాయి కదా! అందుకే మనకి వాటిలో అన్ని కళలు గొప్పగానే కనబడతాయి. 

              అందుకే మాటలకు, రాతలకు ముందు కాస్త ఆలోచన చెయ్యాలి. మంచి మాట తరాల తరాల నుండి కొత్త తరాలకు చేరవేయడం తప్పేం కాదు. మనిషున్నా లేకున్నా మాట వుండిపోతుంది అని మన పెద్దలు ఎప్పుడోనే చెప్పారు కదా!  గుర్తు లేదా!

             అయినా మానవీయం, అమానవీయం మనకెందుకు? మనం చేసిన పనులు మనం చెప్పుకుంటే బాగోదురా అబ్బాయ్!

రెక్క కి వీడియో వివరణ

 https://youtu.be/PGS9F11kbWs?si=5BNqmHl9Bk0be3rU

నా చిన్ని రెక్కకు అద్భుతమైన వివరణనిచ్చిన మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారికి మనఃపూర్వక ధన్యవాదాలు..

ఆకాశంలో చుక్కలు

చూపడం సులువే

లెక్కలేయడమే

బహు కష్టం 

నీటి మీది

రాతలు...!!               

                                                                                                                                                                                                        విశ్లేషణ:

“ఆకాశంలో చుక్కలు చూపడం సులువే – లెక్కలేయడమే బహు కష్టం; నీటి మీది రాతలు...!!”

ఈ చిన్న రెక్కలో కవయిత్రి జీవిత సత్యాన్ని అత్యంత క్లుప్తంగా, కానీ గంభీరమైన తాత్త్విక దృష్టితో ఆవిష్కరించారు. ఆకాశంలో చుక్కలను చూపించడం సులభమే గానీ, వాటిని లెక్కించడం అసాధ్యం. అలాగే జీవితంలో మాటలు చెప్పడం తేలికే, వాటిని ఆచరణలో నిరూపించడం అత్యంత కష్టం అనే భావాన్ని “నీటి మీది రాతలు” అనే ప్రతీక ద్వారా హృద్యంగా వ్యక్తీకరించారు.

జానపదంలో “చెప్పేవానికి చెవులు లేవు, చేసేవానికి చేతులు చాలవు” అనే నానుడి ఈ భావానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. సమాజంలో గొప్ప గొప్ప వాగ్దానాలు చేసే వారు ఎందరో కనిపిస్తారు. కానీ ఆ మాటలను నిలబెట్టుకునే వారు మాత్రం అరుదు. నీటిపై రాసిన అక్షరాలు క్షణాల్లో చెరిగిపోయినట్లే, చిత్తశుద్ధి లేని మాటలు కూడా కాలగర్భంలో కలిసిపోతాయి.

సంస్కృత సుభాషితంలో “క్రియాసిద్ధిః సత్త్వే భవతి మహతాం నోపకరణే” అని చెప్పబడింది. అంటే, మహనీయులను గొప్పవారిగా నిలబెట్టేది మాటలు కాదు, వారి కార్యసిద్ధి. ఇదే సత్యాన్ని ఈ రెక్క లో తన ప్రతీకాత్మక శైలిలో ప్రతిధ్వనింపజేస్తుంది. ఆకాశంలోని నక్షత్రాలను చూపించే వేళ్ళు అనేకం ఉండవచ్చు, కానీ వాటి అంతరార్థాన్ని గ్రహించి లెక్కించే విజ్ఞానం కొద్దిమందికే ఉంటుంది.

సామాజికంగా చూస్తే, ప్రచారాల యుగంలో ప్రదర్శన ఎక్కువ, పరిపాలన తక్కువ; వాగ్దానాలు ఎక్కువ, బాధ్యత తక్కువ. అందుకే ఈ రెక్క ప్రతి పాఠకుడిని ఒక ప్రశ్న అడుగుతుంది— “నీవు చూపించే వ్యక్తివా? లేక చేసి చూపించే వ్యక్తివా?” అదే ఈ సూక్తి యొక్క సారాంశం. మాటలు నీటి మీద రాతల్లా చెరిగిపోవచ్చు, కానీ చేతలు శిలాఫలకాలపై చెక్కిన అక్షరాల్లా శాశ్వతంగా నిలిచిపోతాయి.

*****

తత్వం పై మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారి అభిప్రాయం

 https://youtu.be/MPsLBAD-o4k?si=HBhfp29T_0hmoiV5

నా “తత్వం“ రెక్కల పుస్తకం పై మార్కండేయులు గారి అభిప్రాయం..

మీరూ వినేయండి మరి..

మనఃపూర్వక ధన్యవాదాలు మార్కండేయులు గారు🙏

భావాల విహంగయానం – జీవన తాత్త్విక దర్శనం

డా. మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

 

సాహిత్యం అనేది కాలాన్ని దాటి మనిషితో సంభాషించే ఆత్మస్వరూపం. మనిషి పుట్టినప్పటి నుండి అతని ఆనందాలు, ఆవేదనలు, అనుభవాలు, అనుబంధాలు, ఆశలు, ఆశయాలు అన్నీ సాహిత్య రూపంలోనే యుగయుగాలుగా మన ముందుకు వస్తూనే ఉన్నాయి. వేదమంత్రాల నుండి వచన కవిత్వం వరకు, శతకాల నుండి ఆధునిక సూక్తి కవిత్వం వరకు, తెలుగు భాష తనలో అనేక ప్రక్రియలను ఆవిష్కరించింది. ఆ ప్రక్రియలన్నింటిలోనూ ఒక విశిష్ట స్థానం సంపాదించుకున్నది సంక్షిప్త భావ కవిత్వం.

కొన్ని పదాలు వందల పేజీలు చెప్పలేని సత్యాన్ని చెబుతాయి. కొన్ని వాక్యాలు జీవితకాల అనుభవాన్ని మోస్తాయి. కొన్ని అక్షరాలు మనసులో శాశ్వతంగా నిలిచిపోతాయి. అలాంటి అక్షరాలే మంజు యనమదల గారి “తత్వం – రెక్కలు”.

ఈ సంపుటిని చదువుతుంటే నాకు పదే పదే ఒక భావన కలిగింది. అది ఏమిటంటే—ఇవి కేవలం రెక్కలు కావు; ఇవి జీవితపు చిన్న చిన్న శిలాఫలకాలపై చెక్కిన తాత్త్విక శాసనాలు. ఇవి కేవలం భావవ్యక్తీకరణలు కావు; ఇవి మనిషి అనుభవాల సారాంశాలు. ఇవి కేవలం పదాల కూర్పు కాదు; ఇవి కాలం గర్భం నుంచి వెలువడిన జీవన దర్శనాలు.

మంజు యనమదల గారి రెక్కలలో కనిపించే మొదటి విశేషం సరళతలోని గాంభీర్యం. సాధారణంగా తత్వాన్ని చెప్పాలంటే విస్తృత వివరణ అవసరమవుతుంది. కానీ ఆమె కేవలం నాలుగు లేదా ఆరు పంక్తుల్లోనే ఒక జీవిత సత్యాన్ని మన ముందుంచగలుగుతున్నారు. ఇది సాధారణ ప్రతిభ కాదు. ఇది దీర్ఘకాల పరిశీలన, అనుభవం, అంతర్ముఖ చింతన, అక్షర సాధనల ఫలితం.

ఆమె రెక్కలు చదువుతుంటే వేమన గుర్తుకొస్తాడు. ఎందుకంటే వేమనలాగే ఆమె కూడా జీవితాన్ని దగ్గరగా చూసి, మనిషి స్వభావాన్ని పరిశీలించి, సంక్షిప్తమైన భాషలో గొప్ప సత్యాలను పలుకుతున్నారు. అయితే ఆమె స్వరం పూర్తిగా ఆధునికమైనది. కాలానుగుణమైనది. నేటి సమాజపు అంతర్మథనాన్ని ప్రతిబింబించేదిగా ఉంది.

“మొక్కుబడి జీవితాలు

పెట్టుబడి వ్యాపారాలు

కాలం వినిపించే కథలు...!!”

ఈ ఒక్క రెక్కను పరిశీలిస్తే చాలు. నేటి మానవ సంబంధాల దుస్థితి మొత్తం ఇందులో ప్రతిఫలిస్తుంది. ఒకప్పుడు బంధాలు హృదయాలతో నిర్మించబడేవి. ఇప్పుడు ప్రయోజనాలతో నిర్మించబడుతున్నాయి. ఈ సామాజిక వాస్తవాన్ని మంజు గారు ఎంత సరళంగా, ఎంత ఘాటుగా చెప్పారో గమనించాలి.

ఇలాంటి భావాలు ఆమె రచనల్లో తరచూ కనిపిస్తాయి. అందుకే ఆమెను నేను కేవలం కవయిత్రిగా మాత్రమే చూడలేను. ఆమె ఒక సామాజిక పరిశీలకురాలు. ఒక మనస్తత్వ విశ్లేషకురాలు. ఒక కాల సాక్షి.

తెలుగు సాహిత్యంలో స్త్రీ రచయిత్రులు తమ ప్రత్యేక స్వరాన్ని వినిపించిన సందర్భాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. మొల్ల నుండి వోల్గా వరకు, అబ్బూరి ఛాయాదేవి నుండి ఆధునిక రచయిత్రుల వరకు ఒక సాహిత్య పరంపర ఉంది. ఆ పరంపరలో మంజు యనమదల గారి స్వరం ప్రత్యేకమైనది. ఎందుకంటే ఆమె ఆవేదనను కాకుండా అవగాహనను రాస్తారు. విమర్శను కాకుండా వివేకాన్ని రాస్తారు. నిరాశను కాకుండా జీవితాన్ని అర్థం చేసుకునే దృష్టిని అందిస్తారు.

ఆమె రెక్కల్లో కనిపించే మరో విశేషం మానవ సంబంధాలపై లోతైన అవగాహన.

“మాట

విరుపు

మనసు

ముక్కలు

బంధం

బలహీనత...!!”

ఈ ఆరు పంక్తుల్లో ఎంతటి మానసిక శాస్త్రం దాగి ఉందో ఆలోచించాలి. మాటలు గాయపరచగలవు. మనసులు విరగగలవు. బంధాలు బలహీనపడగలవు. కానీ ఈ సత్యాన్ని ఇంత సరళంగా, ఇంత హృద్యంగా చెప్పగలగడం ఒక గొప్ప సాహిత్య లక్షణం.

మంజు గారి రచనల్లో జానపద సౌలభ్యం కనిపిస్తుంది. గ్రామీణ జీవనానుభవాల సరళత కనిపిస్తుంది. పెద్ద పెద్ద అలంకారాల కోసం ప్రయత్నించకుండా, జీవితాన్ని యథాతథంగా చెప్పే నిజాయితీ కనిపిస్తుంది.

తెలుగు పల్లెల్లో పెద్దలు చెప్పే ఒక మాట తరతరాలకు మార్గదర్శకంగా నిలిచేది. ఆ మాటల్లో అనుభవం ఉండేది. పరిశీలన ఉండేది. జీవన జ్ఞానం ఉండేది. మంజు గారి రెక్కలు కూడా అలాంటివే. చదివిన వెంటనే అర్థమవుతాయి. కానీ ఎంత ఆలోచించినా వాటి లోతు పూర్తిగా కొలవలేము.

అందుకే ఆమె రెక్కలు సూక్తులు కావు. అవి జీవన బీజాలు.

ఈ సంపుటిలో నాకు అత్యంత నచ్చిన అంశం కాలాన్ని ఒక పాత్రగా ఉపయోగించడం.

“ఘనమైన రాతలు మనవి

గడ్డిపోచ బతుకులు ఎదుటివారివి

కాలం న్యాయాధిపతి...!!”

ఈ రెక్క చదివినప్పుడు నాకు చరిత్ర గుర్తుకొచ్చింది. ఎన్నో రాజులు తమను తాము మహానుభావులుగా ప్రకటించుకున్నారు. కానీ చరిత్ర అందరినీ అంగీకరించలేదు. కాలం మాత్రమే నిజమైన న్యాయమూర్తి. ఈ భావాన్ని కవయిత్రి అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు.

మంజు యనమదల గారి ప్రత్యేకత ఏమిటంటే—ఆమె మనిషిని విమర్శించదు; అతనిని ఆలోచింపజేస్తుంది. ఆమె సమాజాన్ని నిందించదు; దానికి అద్దం పడుతుంది. ఆమె తత్వాన్ని బోధించదు; అనుభవాన్ని పంచుతుంది.

అందుకే ఆమె రెక్కలు పాఠకుడి హృదయంలోకి నేరుగా ప్రవేశిస్తాయి.

సంస్కృతంలో ఒక సూక్తి ఉంది “అల్పాక్షరే మహార్థః”

అంటే కొద్ది అక్షరాల్లో గొప్ప అర్థం. ఈ నిర్వచనానికి మంజు గారి రెక్కలు పరిపూర్ణ ఉదాహరణలు.

ఆమె రచనల్లో స్త్రీ హృదయపు సున్నితత్వం ఉంది. తల్లి మమకారం ఉంది. స్నేహితురాలి ఆత్మీయత ఉంది. తాత్త్వికురాలి వివేకం ఉంది. కవయిత్రి సృజనాత్మకత ఉంది.

“వచనం అవసరం లేదు

మనసు చదవగలిగితే చాలు

ఓ జీవితకాలం నీదే...!!”

ఈ రెక్క చదివినప్పుడు నిజమైన అనుబంధం అంటే ఏమిటో తెలుస్తుంది. మాటలకన్నా మనసులు ముఖ్యమని, సంభాషణలకన్నా అవగాహన ముఖ్యమని ఈ ఒక్క భావం చెబుతుంది.

ఇలాంటి భావాలను సృష్టించగలిగిన కవయిత్రి సాధారణ రచయిత్రి కాదు. ఆమె జీవితం అనే విశ్వవిద్యాలయంలో విద్యార్థిని కూడా, అధ్యాపకురాలు కూడా.

ఆమె కలం ఎక్కడా కృత్రిమంగా కనిపించదు. ఎక్కడా ఆర్భాటం కనిపించదు. ఎక్కడా పదప్రయోగ ప్రదర్శన కనిపించదు. కనిపించేది ఒక్కటే—నిజాయితీ.

ఆ నిజాయితీయే ఆమె “తత్వం లో రెక్కలకి", “కవిత్వానికి”  బలం.

ఈ సంపుటి మొత్తం చదివిన తర్వాత నాకు కలిగిన అభిప్రాయం ఏమిటంటే, మంజు యనమదల గారి “రెక్కలు” తెలుగు సాహిత్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానం సంపాదిస్తాయి. ఎందుకంటే ఇవి కాలాతీతమైనవి. నేటికీ వర్తిస్తాయి. రేపటికీ వర్తిస్తాయి. మనిషి ఉన్నంతకాలం వర్తిస్తాయి.

తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచానికి మంజు యనమదల గారు అందించిన ఈ “తత్వం – రెక్కలు” ఒక అమూల్యమైన కానుక. ఈ సంపుటి కేవలం చదవబడదు; అనుభవించబడుతుంది. కేవలం ఆస్వాదించబడదు; ఆలోచింపజేస్తుంది. కేవలం గుర్తుండదు; మనసులో నివసిస్తుంది.

మంజు యనమదల గారి కలం మరింత విస్తరించాలని, ఆమె అక్షరాలు మరిన్ని తరాలను తాకాలని, ఆమె భావాలు తెలుగు సాహిత్యాకాశంలో మరిన్ని రెక్కలు తొడిగి విహరించాలని హృదయపూర్వకంగా ఆకాంక్షిస్తున్నాను.

ఆమె గురించి చివరగా ఒక మాట చెప్పాలంటే—

“మంజు యనమదల గారు కవితలు రాయరు;

జీవితాన్ని అక్షరాలుగా మలుస్తారు.

ఆమె రెక్కలు ఎగరవు;

పాఠకుల ఆలోచనలను ఎగరేస్తాయి.”

ఈ భావసంపుటి తెలుగు సాహిత్యానికి ఒక అందమైన ఆభరణం, పాఠకులకు ఒక ఆలోచనా ప్రస్థానం, భవిష్యత్ తరాలకు ఒక విలువైన తాత్త్విక మార్గదర్శి.

సాహిత్యాభివందనాలతో,

డా. మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

కవి • రచయిత • గేయకారుడు

హైదరాబాద్ – తెలంగాణ.

+91-9951038802

Email: mrkndyl@gmail.com

ఆత్మీయ పలకరింపు..!!

    బోలెడు కబుర్లు చెప్పుకున్న ఆనందం.

కొన్ని సంతోషాలను ఇలా పంచేసుకోవాలి…దాదాపు ముప్పై ఏళ్ల తర్వాత కలిసాము. హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు రామకృష్ణ దంపతులకు..