35. మనమేమన్నా
నిజాయితీపరులమా!
మనం రాసిన రాతలో
మనమూ వున్నాం కదా!
మర్చిపోతే
ఎలా మాస్టారూ...!!
విశ్లేషణ:
“మనమేమన్నా నిజాయితీపరులమా! మనం రాసిన రాతలో మనమూ వున్నాం కదా! మర్చిపోతే ఎలా మాస్టారూ..!!”
ఈ భావకవిత ఆత్మపరిశీలనకు ఆహ్వానించే ఒక పదునైన ప్రశ్న. ఇతరులను విమర్శించడం, నీతులు బోధించడం, ఆదర్శాల గురించి ఉపన్యాసాలు ఇవ్వడం సులభమే. కానీ తాను చెప్పే విలువలను తాను ఎంతవరకు ఆచరిస్తున్నాడు? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పుకోవడం అంత తేలిక కాదు. అదే ఆలోచనను కవి వ్యంగ్యమిశ్రిత శైలిలో “మర్చిపోతే ఎలా మాస్టారూ!” అనే ముగింపుతో హృదయాలను తాకేలా పలికించారు.
సంస్కృతంలో “ఆత్మానం పరిశీలయేత్” అనే సూక్తి ముందుగా తనను తాను పరిశీలించుకోవాలని బోధిస్తుంది. అలాగే “యథా చరతి శ్రేష్ఠః తథా ఇతరః జనః” అని భగవద్గీత చెబుతుంది. అంటే, తాను ఆచరించని ధర్మాన్ని ఇతరులకు బోధించడం అసంపూర్ణం. నిజాయితీ అనేది నోటిలో ఉండే మాట కాదు; నడవడికలో ప్రతిఫలించే గుణం.
జానపదంలో “ఇతరుల కంట్లో నలుసు కనిపిస్తుంది, తన కంట్లో దూల కనిపించదు” అనే సామెత తరతరాల అనుభవానికి ప్రతిబింబం. మనం రాసే ప్రతి అక్షరంలో మన అనుభవాలు, మన బలహీనతలు, మన ఆశలు, మన లోపాలు ఏదో ఒక రూపంలో ప్రతిఫలిస్తూనే ఉంటాయి. రచయిత తన రచనకు బయట ఉండడు; అతని మనస్సు, మానసిక స్థితి, విలువలు ఆ రచనలో ప్రతిబింబిస్తాయి.
“మనం రాసిన రాతలో మనమూ వున్నాం కదా!” అనే పాదం సాహిత్యానికి ఒక గొప్ప నిర్వచనం. ప్రతి కవితలో కవి కొంత ఉంటాడు, ప్రతి కథలో రచయిత అనుభవం కొంత దాగి ఉంటుంది, ప్రతి భావంలో మనిషి అంతరంగం ఏదో రూపంలో వెలుగుతుంది. అందుకే అక్షరాలు కేవలం మసితో రాయబడవు; అవి అనుభవాలతో, ఆత్మసాక్షితో, అంతర్మథనంతో రూపుదిద్దుకుంటాయి.
ఈ భావకవిత మనకు అందించే సందేశం స్పష్టమైనది. ఇతరులకు తీర్పు చెప్పే ముందు మనల్ని మనం పరిశీలించుకోవాలి. నిజాయితీ గురించి మాట్లాడే ప్రతి మనిషి తన జీవితం కూడా అదే అద్దంలో చూసుకోవాలి. ఎందుకంటే మనం సృష్టించే ప్రతి అక్షరంలో మన ఆత్మ ప్రతిబింబం ఉంటుంది; దానిని మరచిపోవడం అంటే మనల్ని మనమే మరచిపోవడమే.
