8, జూన్ 2026, సోమవారం

అరుదైన బహుమతి..!!



   ఇది నా అక్షరాలు చేసుకున్న అదృష్టం కావచ్చు. ఇంతమంది పెద్దల ఆశీస్సులు, అభిమానం నా అక్షరాలకు దక్కడం నా పూర్వజన్మ సుకృతం. ఈ రోజుల్లో అడిగితేనే రాయడానికి చాలా కష్టం. ఆయనే అడిగి మరీ ఇంత అద్భుతంగా రాసారంటే…మరి మాటలేం వుంటాయి చెప్పండి..


మంత్రి ప్రగడ మార్కండ్యులుగారు మీ ఆత్మీయతాక్షరాలకు హృదయపూర్వక వందనం.  


Ms. మంజు యనమదల

రచయిత్రి - కవయిత్రి పరిచయం 

 (Vijayawada – Andhra Pradesh)

అక్షరతపస్విని

 

పరిచయం చేయువారు: మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు,హైదరాబాద్-ఇండియా

+91-9951038802


సాహిత్య సాధన, సామాజిక సేవ, మానవీయ విలువల సమ్మేళనం.


విశిష్ట సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతకు అభినందనలు.


తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో కాలానుగుణంగా అనేకమంది రచయితలు, కవులు, కవయిత్రులు తమ రచనల ద్వారా చెరగని ముద్ర వేశారు. అయితే కొందరు మాత్రమే అక్షరాలను జీవితంలో భాగంగా మలచుకొని, వాటిని వ్యక్తిగత అనుభవాలకు, సామాజిక బాధ్యతలకు, మానవీయ విలువలకు వేదికగా మార్చగలుగుతారు. అలాంటి అరుదైన సాహిత్య వ్యక్తిత్వాలలో ప్రముఖంగా నిలిచే పేరు శ్రీమతి మంజు యనమదల.


విజయవాడ నగరంలోని పటమటలంక, సీతారామ రెసిడెన్సీలో నివసిస్తూ, కుటుంబ బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వహిస్తూనే అక్షరాలను జీవిత ధ్యేయంగా మలచుకున్న సాహిత్య సాధకురాలు ఆమె. ఒకవైపు ఇంజనీరింగ్ విద్యను అభ్యసించిన విజ్ఞానవంతురాలిగా, మరోవైపు భావుక హృదయం కలిగిన కవయిత్రిగా, ఇంకోవైపు సమాజ సేవను ఆచరణలో పెట్టిన మానవతావాదిగా మంజు యనమదల గారి వ్యక్తిత్వం అనేక కోణాలను కలిగి ఉంది.


తల్లిదండ్రులు శ్రీ యనమదల సుబ్బారావు గారు, శ్రీమతి సామ్రాజ్యం గారు అందించిన విలువలు, సంస్కారాలు, బాల్యంలో వినిపించిన కథలు, చదివిన పుస్తకాలు ఆమె వ్యక్తిత్వ నిర్మాణానికి పునాదులయ్యాయి. భర్త శ్రీ యార్లగడ్డ రాఘవేంద్రరావు గారు, కుమారులు మౌర్యచంద్ర, శౌర్యచంద్ర అందించిన ప్రోత్సాహం ఆమె సాహిత్య ప్రయాణానికి బలమైన అండగా నిలిచింది.


అక్షరాలతో మొదలైన అనుబంధం – జీవితాంతం సాగిస్తున్న సాహిత్య యాత్ర:


బాల్యంలో అమ్మ చెప్పిన కథలు వినడం ఒక చిన్న ఆసక్తిగా మొదలైంది. కానీ ఆ ఆసక్తి క్రమంగా పఠనాభిరుచిగా మారింది. పుస్తకాలు చదవడం ద్వారా విస్తృతమైన భావ ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేసుకున్న ఆమె, ఆ తర్వాత తన ఆలోచనలను అక్షరాలలో వ్యక్తపరచడం ప్రారంభించారు.


సాధారణంగా చదివే వారు చాలామంది ఉంటారు. రాసేవారు కొందరే ఉంటారు. కానీ చదివిన అనుభవాన్ని జీవితానుభవంతో కలిపి, సమాజానికి ఉపయోగపడే విధంగా రాసేవారు చాలా అరుదు. Ms. మంజు యనమదల గారు ఆ అరుదైన కోవకు చెందిన రచయిత్రి.


ఆమె మొదటి కవిత “ఆహ్వానం” సాహిత్య పత్రికలో ప్రచురితమైన రోజు నుండి ప్రారంభమైన సాహిత్య ప్రయాణం నేటికీ నిరంతరంగా కొనసాగుతూనే ఉంది. అక్షరాలపై ఉన్న ప్రేమ కాలంతో పాటు మరింత బలపడింది.


“కబుర్లు కాకరకాయలు” – తెలుగు బ్లాగు ప్రపంచంలో ఒక విశిష్ట అధ్యాయం:


2009 సంవత్సరంలో మంజు యనమదల గారు ప్రారంభించిన “కబుర్లు కాకరకాయలు” బ్లాగు తెలుగు అంతర్జాల సాహిత్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది.


మొదట్లో ఒక అభిరుచిగా మొదలైన ఈ బ్లాగు తరువాత వేలాది మంది పాఠకులను సంపాదించుకుంది. దాదాపు 2500కు పైగా పోస్టులు ప్రచురించడం అనేది సాధారణ విషయం కాదు. అది ఒక రచయిత్రి నిరంతర సాహిత్య సాధనకు నిదర్శనం.


ఈ బ్లాగులో కేవలం కవిత్వమే కాదు; సామాజిక పరిశీలనలు, వ్యక్తిగత అనుభవాలు, పుస్తక సమీక్షలు, జీవిత విలువలు, మానవ సంబంధాలు, స్త్రీ జీవితం, కుటుంబ బంధాలు, సమకాలీన అంశాలు వంటి అనేక విషయాలు చోటు చేసుకున్నాయి.


ఈ బ్లాగు ద్వారా ఆమె వేలాది మంది పాఠకులతో ఒక ఆత్మీయ బంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. ఆ బంధమే తరువాత ఆమె పుస్తకాలకు, సాహిత్య కార్యక్రమాలకు, పురస్కారాలకు పునాదిగా మారింది.


Ms. మంజు యనమదల గారి సాహిత్య వైవిధ్యం:


Ms. మంజు యనమదల గారి రచనలు ఒకే ప్రక్రియకు పరిమితం కావు. కవిత్వం నుండి వ్యాసరచన వరకు, ఏక్ తారల నుండి రెక్కల వరకు, ద్విపదల నుండి స్వగతాల వరకు విభిన్న ప్రక్రియల్లో ఆమె కలం ప్రయాణించింది.


ఆమె రచనల్లో కనిపించే ముఖ్య లక్షణాలు:


• సరళమైన భాష 

• లోతైన భావవ్యక్తీకరణ 

• మానవీయ విలువల పట్ల నిబద్ధత 

• స్త్రీ మనస్తత్వంపై స్పష్టమైన అవగాహన 

• సామాజిక బాధ్యత 

• ఆత్మపరిశీలన 

• పాఠకుడితో నేరుగా సంభాషించే శైలి 

• 

ఆమె కవిత్వం అలంకారాల ఆర్భాటంతో కాకుండా, హృదయానికి హత్తుకునే సహజత్వంతో ఆకట్టుకుంటుంది.


ముద్రిత గ్రంథాలు – ఒక సాహిత్య సంపద:


Ms. మంజు యనమదల గారి పదిహేను ముద్రిత గ్రంథాలు ఆమె సాహిత్య ప్రయాణంలోని మైలురాళ్లు.


1. అక్షరాల సాక్షిగా.. నేను ఓడిపోలేదు

జీవిత పోరాటాలలో అక్షరాలే ఆయుధమని చాటిన కవితా సంపుటి.


2. సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు

మనసు ముచ్చట్ల రూపంలో వ్యక్తిగత అనుభవాలకు అక్షరరూపం.


3. చెదరని శి(థి)లాక్షరాలు

కాలంతో చెదరిపోని జ్ఞాపకాల సాహిత్య రూపం.


4. గుప్పెడు గుండె సవ్వడులు

జంట కవిత్వంలో భావాల సమ్మేళనం.


5. అంతర్లోచనాలు

మనిషి అంతర్ముఖ ప్రపంచానికి అద్దం పట్టిన రచన.


6. ఏ’కాంతా’క్షరాలు

ఏక్ తారల ప్రక్రియలో విశిష్టమైన గ్రంథం.


7. అక్షర స(వి)న్యాసం

భావాల అందమైన నిర్మాణం.


8. కాలం వెంబడి కలం.. అక్షరాలతో అనుబంధం

స్వీయ సాహిత్య యాత్రకు దర్పణం.

9. అక్షర విహంగాలు

రెక్కల రూపంలో సాహిత్య సృజన.


10. రాతిరి చుక్కలు.. అక్షరాంగనల ఆంతర్యాలు

మహిళా రచయిత్రుల భావ ప్రపంచానికి ప్రతిబింబం:


11. మూల్యాంకనం

సమాజాన్ని ప్రశ్నించే కవిత్వం.


12. అవ్యక్తం

వ్యాసరచనలో ఆలోచనల విశ్లేషణ.


13. అక్షరాలతో అనుబంధాలు

కుటుంబ చరిత్రను సాహిత్యంగా నిలబెట్టిన అరుదైన కృషి.


14. జీవన మంజూష

జీవిత విలువల సంకలనం.


15. గాలివాటం

సున్నితమైన భావాలకు రెక్కలు తొడిగిన రచన.


పుస్తక సమీక్షకురాలిగా మంజు యనమదల:


కేవలం రచయిత్రిగానే కాకుండా, పుస్తక సమీక్షకురాలిగానూ ఆమె విశేష సేవ చేశారు.


గోదావరి వార్త పత్రికలో అనేక పుస్తక సమీక్షలు రాయడం ద్వారా కొత్త రచయితలను పాఠకులకు పరిచయం చేశారు.


సాహిత్యాన్ని కేవలం సృష్టించడం మాత్రమే కాదు, మంచి రచనలను గుర్తించి ప్రోత్సహించడం కూడా ఒక గొప్ప సేవ. ఆ సేవను Ms. మంజు యనమదల గారు నిబద్ధతతో నిర్వర్తించారు.


పత్రికలలో ఆమె సాహిత్య సేవ:


ఆమె రచనలు అనేక ప్రముఖ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి.


• మల్లెతీగ 

• మనం 

• ఆంధ్రప్రభ 

• గో తెలుగు డాట్ కామ్ 

• ఆంధ్రా ప్రవాసి 

• రవళి 

• తెలుగు సంస్కృతి విశాఖ 

• నవ మల్లెతీగ 

• ఇతర అంతర్జాల పత్రికలు 


ఈ వేదికల ద్వారా ఆమె సాహిత్యం దేశ విదేశాలలోని తెలుగు పాఠకులకు చేరింది.


పురస్కారాలు – అక్షరాలకు దక్కిన గౌరవం:


Ms. మంజు యనమదల గారు అందుకున్న ప్రతి పురస్కారం వెనుక ఒక సాహిత్య సేవ ఉంది.


కావ్యశ్రీ పురస్కారం – కవితా ప్రతిభకు.

ఉత్తమ కవయిత్రి పురస్కారం – సాహిత్య రంగంలో విశిష్ట కృషికి.

గిడుగు పురస్కారం – తెలుగు భాషా సేవకు.

విశిష్ట పురస్కారం – సాహిత్య వైవిధ్యానికి.

ఐడియల్ ఉమన్ అవార్డు – సమాజసేవ, సాహిత్య సేవలకు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం – రాష్ట్రస్థాయి సాహిత్య గుర్తింపుకు.

తెలుగు తేజం జాతీయ ప్రతిభా పురస్కారం – తెలుగు సాహిత్యాభివృద్ధికి.

నారీరత్న (Woman of Excellence Award 2024) – మహిళా సాధికారతకు ప్రతీకగా.


ఈ పురస్కారాలు వ్యక్తిగత విజయాలకు గుర్తులు మాత్రమే కావు. తెలుగు సాహిత్యం ఆమె కృషిని అంగీకరించి సమర్పించిన గౌరవ పుష్పాలు.


సాహిత్యంతో పాటు సామాజిక సేవ:


2008 జనవరి 23న స్థాపించిన “ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్” ద్వారా అనేక మంది పేద విద్యార్థులకు విద్యా సహాయం అందిస్తున్నారు.


సమాజానికి తిరిగి ఇవ్వాలనే తపన ఉన్నవారే నిజమైన సాహితీవేత్తలు. ఆ భావనను కార్యరూపంలో చూపించిన వ్యక్తి మంజు యనమదల గారు.


ఉపసంహారం:


Ms. మంజు యనమదల గారు ఒక రచయిత్రి మాత్రమే కాదు; ఒక సాహిత్య ఉద్యమం. ఆమె అక్షరాలు కేవలం కాగితాల మీద ఉండవు; మనసుల్లో జీవిస్తాయి. ఆమె కవిత్వం కేవలం చదివించదు; ఆలోచింపజేస్తుంది. ఆమె వ్యాసాలు కేవలం సమాచారాన్ని ఇవ్వవు; జీవన సత్యాలను చూపిస్తాయి. ఆమె సేవ కేవలం వ్యక్తిగత పరిమితుల్లో ఉండదు; సమాజానికి వెలుగునిస్తుంది.


తెలుగు సాహిత్య జగత్తులో Ms. మంజు యనమదల అనే పేరు అక్షర సేవకు, మానవీయ విలువలకు, సాహిత్య నిబద్ధతకు, సామాజిక బాధ్యతకు ప్రతీకగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.


“అక్షరాలే ఆమె శ్వాస… సాహిత్యమే ఆమె సాధన… మానవతే ఆమె సందేశం.”


అటువంటి అక్షరతపస్విని, సాహిత్య సేవారతిని, మానవీయ విలువల ప్రతినిధిని హృదయపూర్వకంగా అభినందిస్తూ శిరసావహ నమస్సులు సమర్పిస్తున్నాము. 


తెలుగు సాహిత్య గగనంలో ఆమె పేరు చిరస్థాయిగా వెలుగొందాలని, ఆమె కలం మరెన్నో శతాధిక గ్రంథాలను తెలుగు తల్లికి కానుకగా అందించాలని, ఆమె అక్షర యజ్ఞం తరతరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలవాలని మనసారా ఆకాంక్షిస్తూ...


మీ సాహిత్యయాత్ర మరింత విస్తరించి, భవిష్యత్ తరాలకు మార్గదర్శకంగా నిలవాలని, మీ కవితా సాధన నిత్యం వెలుగొందుతూ భారతీయ సాహిత్య సంస్కృతిని విశ్వవ్యాప్తంగా ప్రసరింపజేయాలని మనస్పూర్తిగా ఆకాంక్షిస్తున్నాము. మీ సాహిత్య పట్టు అమృతస్రవంతిలా నిరంతరం పరిమళించి, జగత్తుకు శాంతి–సౌభాగ్య సుధలను చల్లాలని హృదయపూర్వకంగా కోరుకుంటూ…  ఇట్లు :


అక్షరాభినందనాలతో.......సాహిత్య నమస్సులతో…….

శ్రీమతి మంజు యనమదల గారికి శతకోటి వందనాలు


అక్షరతపస్విని Ms. మంజు యనమదల గారి గురించి ఆర్టికల్ వ్రాసినవారు


====

 

Dr. Mantri Pragada Markandeyulu

Author, Story, Script, Dialogue & Songwriter

+91-9951038802

Email: mrkndyl@gmail.com

Email: mantri73@yahoo.com

Hyderabad (Telangana State) 

India.


7, జూన్ 2026, ఆదివారం

రెక్క కు వివరణ

 విశ్లేషణ  బై మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

హైదరాబాద్-ఇండియా 


మంజుల యనమదల గారు వ్రాసిన ఈ ఆరు పాదాలకు అర్ధవంతమైన విశ్లేషణ.

విశ్లేషణ

"మనిషి

కనుమాయమైతేనే

గొప్పదనం

గుర్తించడం

అందరూ

చేసే పనే!"

ఈ చిన్న కవితలో జీవిత సత్యం ఎంతో గాఢంగా, హృదయాన్ని తాకే విధంగా వ్యక్తమైంది. మనిషి బ్రతికున్నప్పుడు అతని విలువను, అతని మంచితనాన్ని, అతని సేవలను గుర్తించడంలో సమాజం తరచూ విఫలమవుతుంది. కానీ అదే వ్యక్తి ఈ లోకాన్ని విడిచిపోయిన తరువాత అతని గురించి గొప్పగా మాట్లాడటం, అతని జ్ఞాపకాలను పొగడటం, అతని సేవలను కొనియాడటం సాధారణంగా కనిపించే మానవ స్వభావం.


మనిషి ఉనికిలో ఉన్నప్పుడు అతని లోపాలనే ఎక్కువగా చూసే ప్రపంచం, అతడు కనుమరుగైన తరువాత అతని గొప్పతనాన్ని వెతుకుతుంది. అతడు చెప్పిన మాటల విలువ, చేసిన సహాయం, చూపిన ప్రేమ, అందించిన మార్గదర్శకత్వం—ఇవన్నీ అతడు లేనప్పుడు మాత్రమే స్పష్టంగా అర్థమవుతాయి. ఇది కాలం ఆడే ఒక విచిత్రమైన ఆట. దగ్గరలో ఉన్న వెలుగు విలువ తెలియదు; అది ఆరిపోయిన తరువాతే చీకటి ఎంత భయంకరమో తెలుస్తుంది.


చరిత్రను పరిశీలించినా ఇదే వాస్తవం కనిపిస్తుంది. ఎందరో మహనీయులు తమ జీవితకాలంలో విమర్శలను ఎదుర్కొన్నారు. వారి ఆలోచనలను సమాజం అంగీకరించలేదు. కానీ వారి మరణానంతరం వారే ఆదర్శప్రాయులుగా నిలిచారు. వారి విగ్రహాలు నిర్మించబడ్డాయి, వారి పేర్లు చరిత్ర పుటల్లో స్వర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడ్డాయి. అంటే, మనిషి లేకపోవడం వల్లే అతని విలువను గ్రహించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.


ఈ కవిత మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని కూడా అందిస్తుంది. మన చుట్టూ ఉన్న వారి ప్రేమను, సేవను, మంచితనాన్ని వారు ఉన్నప్పుడే గుర్తించాలి. ప్రశంసలు, కృతజ్ఞతలు, గౌరవం—ఇవన్నీ వారు వినగలిగే సమయంలోనే అందించాలి. పూలమాలలు సమాధులపై కంటే, జీవించి ఉన్న వారి మెడలో వేస్తేనే వాటికి నిజమైన అర్థం ఉంటుంది. మరణానంతరం చెప్పే పొగడ్తల కంటే, జీవించి ఉన్నప్పుడు పలికే ఒక మంచి మాట ఎంతో విలువైనది.


ఈ ఆరు పంక్తులు మానవ సంబంధాల లోతును ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. మనం కోల్పోయిన తరువాత వెతికే విలువలను, మనతో ఉన్నప్పుడే గుర్తించమని హెచ్చరిస్తున్నాయి. మనిషి ఉనికి ఒక వరం; అతని గైర్హాజరీ ఒక పాఠం. ఆ పాఠం నేర్చుకునేలోపే మనం ప్రేమను, గౌరవాన్ని, కృతజ్ఞతను వ్యక్తపరచగలిగితేనే జీవితం సార్థకమవుతుంది.


ఉన్నప్పుడు ఉనికిని

ఉపేక్షించే లోకమే,

లేనప్పుడు జ్ఞాపకమై

లాలించే విచిత్రమే!///


మాటల్లో మమకారం

మరణానంతరమై వస్తే,

బ్రతికుండగనే ప్రేమను

పంచుటే మానవత్వమే! //


ఈ కవిత జీవితం యొక్క "ఉన్నప్పుడు గుర్తించని విలువ, లేనప్పుడు వెతికే బాధ" అనే శాశ్వత సత్యాన్ని అత్యంత సరళంగా, కానీ హృదయ విదారకంగా ఆవిష్కరిస్తుంది


======.


తమ్ముడు మాస్టారుూ..!!




కొన్ని 

బంధాలు 

గతజన్మ 

అనుబంధాలు


రాకపోక

తప్పని ప్రయాణాలు..!!


      పరిచయస్థులు ప్రతివొక్కరూ “తమ ఆత్మీయబంధం” అనుకునే మా “గుడిసేవ విష్ణుప్రసాద్” మాస్టారు తమ్ముడు మా మాటలకు అందుబాటులో లేరని అనుకోవడానికి మనసు అంగీకరించడం లేదు. అందులోను ముందురోజే కలిసి కాసేపు కబుర్లు చెప్పుకుంటూ అన్ని విషయాలు మాట్లాడుకుంటూ..”అమ్మ తెలుగు ప్రపంచ మహాసభలకు వెళ్దామా” అని హాస్యమాడి  ఇలా చేయడం నాకేం నచ్చలేదు మాస్టారు తమ్ముడూ..🙏

       పద్మజ సబ్బినేని గారి పుస్తకం అచ్చువేసే క్రమంలో మాస్టారితో తొలి పరిచయం. పుస్తకం ఆవిష్కరణ రోజు చూసి అచ్చం మా అక్కలానే వున్నావన్నారు. అమ్మ కూడా అదే మాట అచ్చుగుద్దినట్లు నడక, మాట తీరు ఇలా అన్నీ మా ఆడపడుచు మళ్లీ మాకు కనబడింది అంటూ ..అప్పటి ఆ పరిచయం ఆత్మీయంగా మారి ప్రతి చిన్న విషయాన్ని పంచుకోవడంతో బలపడింది. ఎప్పుడు మాట్లాడినా “అమ్మా నమస్కారం” అన్న ముందు మాట తర్వాతే ఏదైనా..ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే బోలెడు జ్ఞాపకాలు…మాస్టారు మరీ ఇంత తొందరైతే ఎలా మీకు..!!

రెక్క కు సవివరణ

 సాహిత్య విశ్లేషణ

By

Dr. Mantri Pragada Markandeyulu

Hyderabad-India

+91-9951038802 


“గుట్టు గుంభనమే – నిజం నిప్పుకణిక; ప్రపంచం అరచేతిలో..!!”


అతి కొద్ది పదాలతో అపారమైన జీవిత సత్యాన్ని ఆవిష్కరించగలిగిన ప్రక్రియే సూక్తి కవిత్వం

అలాంటి భావగర్భితమైన ఆలోచనకు ప్రతీకగా నిలిచే ఈ నాలుగు పంక్తులు మానవ స్వభావాన్ని, కాలగమనాన్ని, సత్యం యొక్క శాశ్వతత్వాన్ని, సాంకేతిక యుగంలోని సామాజిక బాధ్యతను ఒకే సమయంలో మన ముందుంచుతున్నాయి. ఈ కవితలోని ప్రతి పదం ఒక తాత్త్విక గ్రంథంలా విస్తరించే శక్తిని కలిగి ఉంది.


“గుట్టు” అనే పదం కేవలం ఒక రహస్యాన్ని మాత్రమే సూచించదు. అది మనిషి మనసులో దాచుకున్న అనేక భావోద్వేగాలకు, ఆవేదనలకు, భయాలకు, ఆశలకు, స్వార్థాలకు, కుట్రలకు కూడా ప్రతీక. ప్రతి మనిషి జీవితంలో ఇతరులకు తెలియని ఒక అంతరంగ ప్రపంచం ఉంటుంది. ఆ ప్రపంచంలో ఎన్నో అనుభవాలు, ఎన్నో జ్ఞాపకాలు, ఎన్నో మౌనాలు గూడుకట్టుకుని ఉంటాయి.


“గుంభనమే” అనే పదం ఆ రహస్యాన్ని మరింత లోతుగా దాచిపెట్టే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది. నిజాన్ని వెలుగులోకి రానీయకుండా కప్పిపుచ్చే ప్రతి చర్య గుంభనమే. అది వ్యక్తి స్థాయిలోనైనా, కుటుంబ స్థాయిలోనైనా, సమాజ స్థాయిలోనైనా, పాలనా వ్యవస్థల స్థాయిలోనైనా ఉండవచ్చు. కానీ ఎంత గట్టి గోడలతో మూసివేసినా, కాలం అనే శిల్పి వాటిని నెమ్మదిగా చెక్కేస్తూనే ఉంటుంది.


“నిజం నిప్పుకణిక” అనే ఉపమానం ఈ కవితకు ప్రాణం. నిప్పుకణిక చిన్నదే. కానీ దానిలో దాగి ఉన్న శక్తి అపారమైనది. బూడిద కింద దాగి ఉన్న చిన్న రవ్వ ఒక గాలి స్పర్శతో మహా అగ్నిగా మారినట్లే, నిజం కూడా ఒక సందర్భం కోసం వేచి ఉంటుంది. దాన్ని శాశ్వతంగా బంధించడం ఎవరి వల్లా కాదు. సత్యం సహజంగా వెలుగును కోరుకుంటుంది. అది ప్రకృతి ధర్మం.


మనిషి అబద్ధాన్ని నిర్మించడానికి వంద మాటలు చెప్పాల్సి వస్తుంది. కానీ సత్యానికి ఒకే ఒక్క ఆధారం చాలు—అది తన ఉనికే. అందుకే మహాత్ములు “సత్యమే శాశ్వతం” అని నొక్కి చెప్పారు. కాలం ఆలస్యం చేయవచ్చు, కానీ న్యాయాన్ని నిరాకరించదు. సత్యం ఆలస్యంగా వచ్చినా, వచ్చినప్పుడు అసత్యపు రాజ్యాన్ని కూలదోసే శక్తిగా మారుతుంది.


“ప్రపంచం అరచేతిలో” అనే చివరి పాదం ఆధునిక నాగరికతకు అద్దం పడుతోంది. ఒకప్పుడు సమాచారాన్ని దాచిపెట్టడం సులభం. కానీ ఇప్పుడు ప్రతి వ్యక్తి చేతిలో ఉన్న మొబైల్ ఫోన్ ఒక చిన్న ప్రపంచమైపోయింది. ఒక సంఘటన జరిగిన క్షణాల్లోనే అది దేశాల సరిహద్దులను దాటి విశ్వవ్యాప్తమవుతోంది. అందువల్ల గుట్టులను దాచుకోవడం కంటే నిజాయితీతో జీవించడం ఎంతో సురక్షితమైన మార్గం అని ఈ కవిత పరోక్షంగా బోధిస్తోంది.


ఈ భావం సామాజిక కోణంలో చూసినా ఎంతో గొప్పది. అవినీతి, అన్యాయం, మోసం, దుర్మార్గం—ఇవన్నీ కొంతకాలం గుట్టులుగా దాగి ఉండవచ్చు. కానీ ఒక చిన్న ఆధారం, ఒక నిజాయితీపరుడి ధైర్యం, ఒక సంఘటన లేదా ఒక కాలానుగుణ పరిణామం వాటిని ప్రపంచం ముందు నిలబెడుతుంది. అందుకే ధర్మం నెమ్మదిగా నడిచినా, గమ్యాన్ని మాత్రం తప్పకుండా చేరుతుంది.


వ్యక్తిగత జీవితంలో కూడా ఇదే సత్యం వర్తిస్తుంది. మనం మన సంబంధాల్లో నిజాయితీని కోల్పోతే, నమ్మకానికి పునాది బలహీనమవుతుంది. అనుమానం పెరుగుతుంది. చివరకు బంధాలు శిథిలమవుతాయి. కానీ పరస్పర విశ్వాసం, పారదర్శకత, నిష్కపటత ఉంటే సంబంధాలు కాలపరీక్షను తట్టుకుని నిలుస్తాయి.


ఈ కవితలో మరో అంతర్లీన సందేశం కూడా ఉంది. గుట్టులను దాచుకోవడంలో మనిషి వెచ్చించే శక్తిని, సత్యాన్ని ఆచరించడంలో వెచ్చిస్తే జీవితం మరింత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే అబద్ధానికి కాపలాదారులు అవసరం; సత్యానికి అలాంటి అవసరం ఉండదు.


గుండెలో గుట్టు గూడె కట్టినా గాలికది తెలిసిపోదా?

గూటిలో దాచిన గింజ నేలను చీల్చి మొలకెత్తదా?

కాలమనే కరుణా న్యాయము కపటపు తెర తొలగించున్,

నిజమనే నిప్పురవ్వ నవయుగానికి దీపమౌనున్.


బూడిద కప్పిన బుగ్గిలోన జ్వాలలన్ని నిదురపోవు,

బూటకపు మాటల కోట భూకంపాన కూలకమానవు;

నీతినడకే నిలువెత్తు నీడై నిత్యము తోడై నిలుచున్,

నిజస్వరమే నిశ్శబ్దంలో నిత్యనూతన గీతమౌనున్.


అరచేతి యంత్ర జగతి అక్షరాలకు రెక్కలిచ్చె,

అన్యాయపు అడుగుజాడను అనునిత్యం వెంబడించె;

చూపులేని చీకటిలోన చుక్కలై నిజమెల్ల వెలిగె,

చెదరని ధర్మదీపికై చెరిగిపోని చరితమై నిలిచె.


దాచినదంత దైవదృష్టి దాటిపోదు యుగయుగాలు,

ధర్మపథమే దాటినవానికి దొరకవు సుఖసౌభాగ్యాలు;

మనసు స్వచ్ఛమై మాట నిలిస్తే మహిమ జీవనమౌతుంది,

నిజం నిప్పుకణికైనా నింగినంత వెలుగునిస్తుంది.


ఈ చిన్న కవిత మనిషికి ఒక గంభీరమైన జీవన పాఠాన్ని అందిస్తుంది. రహస్యాన్ని దాచడం కంటే సత్యాన్ని జీవించడం గొప్పది. అబద్ధాన్ని కాపాడుకోవడం కంటే నిజాన్ని అంగీకరించడం శ్రేష్ఠం. కాలం, ప్రకృతి, సాంకేతికత, సమాజం—ఈ నాలుగు కలిసి చివరికి సత్యానికే పట్టం కడతాయి. అందువల్ల గుట్టుల గోడల వెనుక జీవించకుండా, నిజాయితీ అనే వెలుగులో నడిచే జీవితం మాత్రమే శాశ్వత గౌరవాన్ని, అంతరంగ శాంతిని, సమాజ విశ్వాసాన్ని అందించగలదనే సందేశాన్ని ఈ సూక్తి అత్యంత లోతుగా మన హృదయంలో నాటుతుంది.


=====

ఏక్ తారకు సమీక్ష

 నే రాసిన ఏక్ తారకు మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారు ఇచ్చిన అద్భుతమైన వివరణ..


క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!


– మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు


“క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!” అనే ఈ భావవ్యక్తీకరణలో కాలం యొక్క పరిమాణం కంటే, అనుభూతి యొక్క గాఢత ఎంత గొప్పదో ప్రతిఫలిస్తుంది. మనిషి జీవితంలో ఎన్నో సంవత్సరాలు కలిసి నడిచిన వ్యక్తుల కంటే, కొన్ని క్షణాలు మాత్రమే మనతో గడిపిన కొందరు వ్యక్తులు మన హృదయంలో శాశ్వత ముద్ర వేస్తారు.


ఎందుకంటే జ్ఞాపకాలకు కాలవ్యవధి ప్రమాణం కాదు; భావోద్వేగాల తీవ్రతే ప్రమాణం.

ఒక చిన్న విత్తనం మహావృక్షంగా ఎదిగినట్లే, ఒక చిన్న పరిచయం జీవితాంతం వెంటాడే అనుబంధంగా మారుతుంది. 


కొన్ని చూపులు మాటలు పలకవు, కానీ జీవితమంతా వినిపించే అర్థాలను అందిస్తాయి.


కొన్ని చిరునవ్వులు క్షణకాలమే కనిపిస్తాయి, కానీ వాటి వెలుగు మనసులో దశాబ్దాల పాటు నిలిచి ఉంటుంది.


అందుకే మనసు కాలాన్ని కొలవదు; అది అనుభూతులను మాత్రమే దాచుకుంటుంది.


జీవిత ప్రయాణంలో మనం వేలమందిని కలుస్తాము. అందరూ జ్ఞాపకాలుగా నిలవరు.


కానీ కొందరు మాత్రమే మన హృదయ పుటలపై చెరగని అక్షరాలై నిలుస్తారు. వారితో గడిపిన సమయం తక్కువైనా, వారు ఇచ్చిన ఆనందం, ఆప్యాయత, ప్రేరణ లేదా ప్రేమ ఎంతో లోతుగా మనసును తాకుతుంది. ఆ స్పర్శ కాలపు గమనానికీ అందని శిలాశాసనంగా మారుతుంది.


నిజానికి జ్ఞాపకాలు అనేవి కాలానికి సంబంధించినవి కావు; అవి మనసుకు సంబంధించినవి. ఒక తల్లి తన శిశువు మొదటిసారి నవ్విన క్షణాన్ని జీవితాంతం మరచిపోదు. ఒక విద్యార్థి తన గురువు చెప్పిన ఒక మంచి మాటను దశాబ్దాల తరువాత కూడా స్మరించుకుంటాడు. 


ఒక ప్రేమికుడు తన ప్రియురాలి తొలి చూపును ఎన్నో సంవత్సరాల తరువాత కూడా హృదయంలో పదిలంగా దాచుకుంటాడు. 


ఇవన్నీ క్షణాలే; కానీ వాటి ప్రభావం జీవితకాలం.

ఈ సూక్తి మనకు మరో సత్యాన్ని కూడా గుర్తుచేస్తుంది. మనిషి గొప్పతనం అతను ఎంతకాలం మనతో ఉన్నాడనే దానిలో లేదు; అతను మన జీవితాన్ని ఎంతగా ప్రభావితం చేశాడనే దానిలో ఉంది. కొన్ని క్షణాల సాన్నిహిత్యం మనలో ఆలోచనలను మార్చగలదు. మన గమ్యాన్ని మలచగలదు.


మన వ్యక్తిత్వానికి కొత్త దిశను చూపగలదు. అటువంటి క్షణాలు యుగాల కంటే విలువైనవిగా మారతాయి.


సాహిత్య దృష్టితో చూస్తే, మహాకావ్యాలన్నీ కూడా కొన్ని అనుభూతుల విస్తరణలే. ఒక చూపు, ఒక వీడ్కోలు, ఒక నిరీక్షణ, ఒక కలయిక —


ఇవే ఎన్నో కవిత్వాలకు, కథలకు, గేయాలకు మూలకారణాలు. కవి హృదయం కాలాన్ని కాదు, క్షణాన్ని పట్టుకుంటుంది.


ఎందుకంటే క్షణంలోనే అనంతం దాగి ఉంటుంది.


అందుకే “క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!” అనే వాక్యం కేవలం ఒక భావుకమైన ఆలోచన మాత్రమే కాదు; ఇది మానవ సంబంధాల సారాంశం. మన జీవితాన్ని మార్చేది సంవత్సరాల సంఖ్య కాదు; మనసును తాకిన క్షణాల గాఢత. కాలం ముందుకు సాగిపోతుంది, సంవత్సరాలు గడిచిపోతాయి, కానీ కొన్ని క్షణాలు మాత్రం జ్ఞాపకాల రూపంలో మనలో శాశ్వతంగా జీవిస్తూనే ఉంటాయి.


క్షణం చిన్నదే కావచ్చు; కానీ హృదయాన్ని తాకిన క్షణం, ఒక యుగానికన్నా గొప్ప జ్ఞాపకమవుతుంది.


— మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు ✍️

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
 

కబుర్లు కాకరకాయలు © 2008. Template Design By: SkinCorner