9. తిరస్కారం
అలవాటే
పురస్కారం
పలకరించనప్పుడు
రాజకీయ
చతురత...!!
విశ్లేషణ:
“తిరస్కారం అలవాటే – పురస్కారం పలకరించనప్పుడు – రాజకీయ చతురత” అనే ఈ సూక్తి, రాజకీయ వ్యవస్థలో కనిపించే విలువల వికృతిని, గుర్తింపు–గౌరవాల అసమతుల్య పంపిణీని తాత్త్వికంగా ఆవిష్కరించుచున్నది. ఇది శక్తి కేంద్రిత సమాజంలో వ్యక్తి అనుభవించే న్యాయ–అన్యాయాల సూక్ష్మ వ్యంగ్య రూపం.
“తిరస్కారం అలవాటే” అనగా వ్యవస్థలో నిర్లక్ష్యం ఒక సాధారణ స్థితిగా మారిపోవడం. అర్హత ఉన్నా గుర్తింపు లేకపోవడం, కృషి ఉన్నా విలువ లేకపోవడం—ఇవి వ్యక్తిని క్రమంగా నిరుత్సాహానికి నెట్టివేయును. సంస్కృత దృష్టిలో ఇది **“అన్యాయ వ్యవస్థాపిత విస్మృతి” ** గా భావించవచ్చును.
“పురస్కారం పలకరించనప్పుడు” అనే పాదం ఈ సూక్తికి మరింత గాఢతను ఇస్తున్నది. పురస్కారం అనేది కృషికి లభించవలసిన ప్రతిఫలం; కానీ అది అర్హులకు దూరమై, అర్హత లేనివారికి చేరినప్పుడు న్యాయ భావన వికృతమవుతుంది. ఇది మూల్యాల విపరీత వ్యవస్థకు సంకేతం.
“రాజకీయ చతురత” అనే చివరి పాదం ఈ సూక్తిని తాత్త్విక వ్యంగ్య శిఖరానికి తీసుకెళ్తున్నది. రాజకీయ రంగంలో నిజాయితీ కంటే వ్యూహం, అర్హత కంటే చతురత ఎక్కువ ప్రాధాన్యం పొందిన సందర్భాలను ఇది సూచించుచున్నది. ఇక్కడ “చతురత” అనేది కేవలం తెలివితేటలు కాక, పరిస్థితులను తనవైపు మలచుకునే సామర్థ్యం.
ఇలా ఈ సూక్తి మనకు తెలియజేయునది ఏమనగా—సమాజంలో ముఖ్యంగా రాజకీయ రంగంలో న్యాయం ఎల్లప్పుడూ ప్రత్యక్షంగా కనిపించకపోవచ్చు; కానీ వ్యక్తి తన విలువను కోల్పోకుండా నిలబడడమే నిజమైన గౌరవం.
