17, జూన్ 2026, బుధవారం

ఆడియో వివరణ1

 బాధ్యత 

లేదు 

బంధాలు

అవసరార్థమే


కొందరు

పరాన్నజీవులు...!!

విశ్లేషణ:

“బాధ్యత లేదు – బంధాలు అవసరార్థమే; కొందరు పరాన్నజీవులు...!!”

ఈ నాలుగు పంక్తులు ఆధునిక సమాజంలోని కొంతమంది వ్యక్తుల స్వార్థ స్వభావాన్ని అద్దంలా ప్రతిబింబిస్తాయి. బంధం అంటే బాధ్యత, ప్రేమ, ఆప్యాయత, పరస్పర సహకారం అనే విలువల సమాహారం. కానీ కొందరు అవసరం ఉన్నంతవరకే ఆ బంధాలను గుర్తించి, అవసరం తీరిన తర్వాత పరాయివారిలా ప్రవర్తిస్తారు. అటువంటి స్వార్థ సంబంధాలనే కవి “అవసరార్థ బంధాలు” అనే పదంతో గాఢంగా వ్యక్తీకరించారు.

సంస్కృతంలో “స్వార్థే ప్రవర్తతే లోకః” అనే సూక్తి ఉంది. అంటే, స్వార్థం కోసం మాత్రమే ప్రవర్తించే మనుషులు సమాజంలో ఉంటారనే అర్థం. జానపదంలో కూడా “పాలు ఉన్నంతవరకే పిల్లి ఇంటి చుట్టూ తిరుగుతుంది” అనే సామెత ఇదే భావాన్ని బలపరుస్తుంది. తమ శ్రమతో కాకుండా, ఇతరుల కష్టం మీద ఆధారపడి జీవిస్తూ, ఎలాంటి బాధ్యతను స్వీకరించకుండా లాభాలు మాత్రమే ఆశించే వారిని కవి “పరాన్నజీవులు” అనే పదంతో చురకలంటించారు.

నిజమైన బంధం అనేది అవసరంలో చేయి అందించేది; బాధ్యతను పంచుకునేది; కష్టకాలంలో నీడలా నిలిచేది. స్వార్థం మీద నిలిచిన అనుబంధం మాత్రం కాలగర్భంలో కలిసిపోతుంది. అందుకే ఈ చిన్న కవిత మనిషికి ఒక గొప్ప జీవన సందేశాన్ని అందిస్తుంది—బాధ్యతలేని బంధం బలహీనమైనది; కర్తవ్యబోధతో కూడిన బంధమే శాశ్వతమైనది. వ్యక్తిత్వాన్ని నిలబెట్టేది మాటలు కాదు, బాధ్యతను భుజాన వేసుకుని నడిచేది మనిషే అని


ఈ భావకవిత సున్నితంగా, కానీ పదునైన సామాజిక దృష్టితో తెలియజేస్తుంది.


*****

15, జూన్ 2026, సోమవారం

మంత్రి ప్రగడ వారి నుండి అద్భుతమైన కానుక..!!


 అక్షరాల ఆత్మయాత్ర 

మంజు యనమదల గారి సాహిత్య విశ్వం:

*****

 

"మంజు యనమదల" రచయిత్రి,  గారి సాహతోపేతమైన, సాహిత్య, చారితాత్మిక, సాంఘీక, పరమైన రచనా ముద్రితాలు మరియు మరికొన్నిప్రశంశా  విశేషాలు క్లుప్తంగా వివరించిన వారు మంత్రి ప్రగడ  మార్కండేయులు, రచయిత, కవి, హైదరాబాద్ (India)  


సాహిత్యం అనేది కేవలం రచనల సమాహారం కాదు; అది ఒక మనసు తనను తాను వెతుక్కొనే ప్రయాణం. ఆ ప్రయాణంలో అక్షరాలు అడుగులవలె మారి, భావాలు మార్గాలవలె విస్తరించి, అనుభవాలు ఆకాశాలవలె విరివిగా నిలుస్తాయి. మంజు యనమదల గారి ముద్రిత రచనలు ఈ సత్యానికి ప్రతిరూపంగా దర్శనమిస్తున్నవి.


“అక్షరాల సాక్షిగా నేను ఓడిపోలేదు” అనే శీర్షికతోనే ఈ సాహిత్య యాత్ర ఒక ఆత్మవిశ్వాస గీతంగా ఆరంభమవుతుంది. ఇది కేవలం వ్యక్తిగత విజయం కాదు; ఇది అక్షరాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకున్న ఒక సాహిత్య సాధకుని ధృఢసంకల్ప ప్రకటన. ఓటమి అనేది బాహ్య పరిస్థితి మాత్రమే; కానీ అక్షరం చేతిలో ఉన్నవారు అంతరంగంలో ఎప్పుడూ విజేతగానే నిలుస్తారు.


“సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు”, “చెదరని శిలాక్షరాలు” వంటి రచనలు మనసులోని నిశ్శబ్దాన్ని భాషగా మార్చే ప్రయత్నాలు. ఇవి కేవలం కవిత్వం కాదు—అవి అనుభూతుల పురావస్తు శాసనాలు. కాలం చెరిపేయలేని భావాలు, శిలలపై చెక్కిన స్మృతుల్లా, ఈ రచనల్లో నిలిచిపోయాయి. అక్షరాలు ఇక్కడ జీవిస్తాయి; శ్వాసిస్తాయి; మనతో మాట్లాడుతాయి.


“అంతర్లోచనాలు” మరియు “కాలం వెంబడి కలం” వంటి రచనలు మరింత లోతైన తాత్త్వికతను ప్రతిబింబించుచున్నవి. కాలం ఒక ప్రవాహం అయితే, కలం దాని సాక్షిగా నిలుస్తుంది. జీవితం గడిచిపోతుంది, కానీ అక్షరం దాన్ని శాశ్వతంగా నిలిపేస్తుంది. ఇక్కడ రచయిత ఒక సాక్షి మాత్రమే కాదు; ఒక వ్యాఖ్యాత కూడా.


సామాజిక కోణంలో “మూల్యాంకనం”, “అవ్యక్తం” వంటి రచనలు సమాజపు విలువలపై ప్రశ్నలు వేస్తాయి. మనిషి అంతరంగం మరియు బాహ్య సమాజం మధ్య ఉన్న విరోధాన్ని ఇవి ప్రతిబింబించుచున్నవి. చెప్పలేని నిజాలు, వినలేని వాస్తవాలు—ఇవన్నీ “అవ్యక్తం” లో మౌనంగా అరుస్తాయి. ఇది సాహిత్యాన్ని సామాజిక చైతన్య సాధనంగా నిలిపిన ప్రయత్నం.


“అక్షరాలతో అనుబంధాలు” మరియు “జీవన మంజూష” వంటి రచనలు కుటుంబం, వంశవృక్షం, మరియు వ్యక్తిగత చరిత్రను సాహిత్యంగా మలచిన మహత్తర ప్రయత్నాలు. ఇవి వ్యక్తిగతాన్ని సామూహిక చరిత్రగా మారుస్తాయి. ఒక కుటుంబ కథనం ఇక్కడ సమాజ కథనంగా విస్తరిస్తుంది.


“అక్షర విహంగాలు”, “గాలివాటం” వంటి రచనలు భావాల స్వేచ్ఛా విహారాన్ని సూచించుచున్నవి. అక్షరాలు ఇక్కడ పక్షులవలె ఎగురుతాయి. అవి గాలికి లోబడవు; గాలినే దారి చూపుతాయి. ఇది సాహిత్య స్వేచ్ఛకు ప్రతీక.


సాంఘిక దృష్టి పరంగా ఈ రచనలు వ్యక్తిగత భావాల పరిధిని దాటి, సమాజపు నిర్మాణాన్ని ప్రశ్నిస్తాయి. విలువలు క్షీణిస్తున్న సమాజంలో అక్షరం ఒక నైతిక దిక్సూచి. మనిషి కోల్పోతున్న మానవత్వాన్ని తిరిగి గుర్తుచేసే ప్రయత్నమే ఈ రచనలలో కనిపిస్తుంది.


అవమానాలు, ఓటములు, మౌన వేదనలు—ఇవన్నీ ఇక్కడ సాహిత్య రూపంలో మలచబడి, సమాజానికి ఒక అద్దంలా నిలుస్తాయి. రచయిత కేవలం రచయిత మాత్రమే కాదు; ఒక సామాజిక వ్యాఖ్యాత, ఒక మౌన సాక్షి.


చారిత్రాత్మక దృష్టి పరంగా ఈ రచనల సమాహారం భవిష్యత్తుకు ఒక సాహిత్య పత్రంగా నిలుస్తుంది. కాలం మారినా, భావాలు మారవు. ఈ గ్రంథాలు ఒక యుగపు మనస్తత్వాన్ని రికార్డు చేస్తాయి. “కాలం వెంబడి కలం” అనే భావన ఇక్కడ నిజమవుతుంది—కాలాన్ని అక్షరాల ద్వారా బంధించిన ప్రయత్నం ఇది.


కవిత


అక్షరాల ఆకాశంలో

మాటల మేఘాలు కురిసిన వేళ

ఒక కలం మౌనాన్ని చీల్చి

జీవితానికి రూపమిచ్చినది…


మంజు యనమదల గారి

ప్రతి రచన ఒక శిలాశాసనం

ప్రతి పంక్తి ఒక హృదయ స్పందనం

ప్రతి భావం ఒక జీవన సాక్ష్యం…


కాలం వెంబడి నడిచిన కలం

గాలివాటాన్ని గెలిచిన అక్షరం

అంతర్లోచనాల లోతుల్లోంచి

సమాజాన్ని తాకిన సత్యం…


అక్షరాలే ఆయుధమైతే

ఆ కలం ఒక వీరధనువు

మౌనమే సంగీతమైతే

ఆ రచనలు శాశ్వత రాగాలు…


అక్షరాలే అడుగులై నడిచిన ప్రయాణం ఇది

మౌనమే మాటగా మారిన మహా గానం ఇది

ఓటమిని ఓడించిన కలం గర్వగీతం ఇది

మనసును వెలిగించిన అక్షర దీపం ఇది…


చెదరని శిలలపై చెక్కిన భావాల సంతకం

కాలపు గాలుల్లో నిలిచిన సత్య సంకేతం

గుండె లోతుల్లో కదిలిన నిశ్శబ్ద రాగం

మంజు కలంలో పుట్టిన జీవన యోగం…


మంజు యనమదల గారి రచనలు కేవలం సాహిత్య సృష్టులు కావు; అవి ఒక ఆత్మయాత్ర. అక్షరాలు ఇక్కడ జీవనాన్ని మోస్తున్నాయి. భావాలు ఇక్కడ చరిత్రను రాస్తున్నాయి. ఈ రచనలు కాలానికి అతీతంగా నిలిచే సాహిత్య వారసత్వంగా భావించవచ్చును.


అక్షరం ఇక్కడ ముగియదు… అది మనలో కొనసాగుతుంది.


మంజు యనమదల గారి ముద్రిత రచనలు:


1.   అక్షరాల సాక్షిగా.. నేను ఓడిపోలేదు (కవిత్వం)

2.   సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు (మంజు మనసు ముచ్చట్లు)

3.   చెదరని శి(థి)లాక్షరాలు (కవిత్వం)

4.   గుప్పెడు గుండె సవ్వడులు (జంట కవిత్వం) (మంజు వాణి)

5.   అంతర్లోచనాలు (మంజు మనసు ముచ్చట్లు)

6.   ఏ’కాంతా’క్షరాలు (ఏక్ తారలు)

7.   అక్షర స(వి)న్యాసం (కవిత్వం)

8.   కాలం వెంబడి కలం. అక్షరాలతో అనుబంధం (స్వగతం)

9.   అక్షర విహంగాలు (రెక్కలు)

10. రాతిరి చుక్కలు. అక్షరాంగనల ఆంతర్యాలు (రెక్కలు) 

      (మంజు వాణి విజయ)

11. మూల్యాంకనం (కవిత్వం)

12. అవ్యక్తం(వ్యాసాలు)

13. అక్షరాలతో అనుబంధాలు (యనమదల వారి వంశవృక్షం)

14. జీవన మంజూష (నవ మల్లెతీగలో ముద్రితమైన వ్యాసాలు)

15. గాలివాటం(రెక్కలు)

16. తత్వం రెక్కలు (225 పేజీల సంపుటి ప్రచురణకు నోచుకున్నది)


======


Mantri Pragada Markandeyulu, D. Litt

Author, Story, Script, Dialogues and Songwriter

Hyderabad (Telangana State) India

+91-9951038802

Email: mrkndyl@gmail.com


విద్యార్థులకు చేయూత..14/06/2026













 *ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో విద్యార్థులకు చేయూత..*

******🌟🌟******


ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి ఆధ్వర్యంలో నిరుపేద విద్యార్థులకు చేయూత అందించారు.


ఆదివారం కోడూరు శివారు      నరసింహపురం గ్రామంలో ట్రస్ట్ సభ్యులు యనమదల సుబ్బారావు ఏర్పాటు చేసిన సమావేశానికి  డాక్టర్ మంతెన నరసరాజు, ఎన్ఆర్ఐ హాస్పిటల్స్ డాక్టర్ కృష్ణ , కోడూరు ఎస్సై చాణక్య ముఖ్య అతిథులుగా విచ్చేసి 11 మంది విద్యార్థులకు 5వేల విలువగల చెక్కులు అందజేశారు. మరో మూడు చెక్కులు కూడా అందజేసారు. ఈ 


గత 19 సంవత్సరాలుగా నిరుపేద విద్యార్థులకు "రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్" అధ్యక్షులు ఉప్పల శ్రీనివాస్, కార్యదర్శి మంజు సహకారంతో ఆర్థిక చేయుత అందిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు" 372 మంది విద్యార్థులకు" ఈ సహకారాన్ని అందించినట్లు తెలిపారు.


ఎస్సై చాణక్య మాట్లాడుతూ. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఇలా ప్రతి సంవత్సరం ట్రస్ట్ తరుపున తోడ్పాటు అందించడం అభినందనీయమని కొనియాడారు.


ఈ కార్యక్రమంలో విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు.

14, జూన్ 2026, ఆదివారం

అందమైన రెక్క..!!



 ఆలంబన

దొరికితే చాలు

అందంగా

అల్లుకుపోతాయి


రేపటి 

చింత లేదు..!!


రెక్కకు వివరణ..

 మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారు మీకు రోజు రోజుకి ఋణపడి పోతున్నాను..🙏


“మనం 

ఏంటన్నది 

మన ప్రవర్తన 

చెబుతుంది 


ఋజువు 

చావు..!!”  

వివరణ

by Mantri Pragada Markandeyulu  91-9951038802   Hydereabad-India


మనిషి జననం ఒక ఆరంభం మాత్రమే. అతని అసలు వ్యక్తిత్వానికి కొలమానం అతని రూపం కాదు, సంపద కాదు, అధికారం కాదు, పలుకుబడి కాదు. “మనం ఏంటన్నది – మన ప్రవర్తన చెబుతుంది; ఋజువు చావు” అనే సూక్తి, జీవిత తాత్త్వికతను అత్యంత సంక్షిప్తంగా, కానీ సమగ్రమైన అర్థంతో ప్రతిపాదించే మహోన్నత భావవాక్యం.


మాటలతో మహాత్ములమని ప్రకటించుకోవడం సులభం. కానీ మన ప్రవర్తనలో మానవత్వం లేకపోతే ఆ మాటలన్నీ గాలిలో కలిసిపోయే ధూళిరేణువులే. “ఆచారః పరమో ధర్మః”, “వృత్తమేవ హి కారణమ్” అని సంస్కృత సాహిత్యం చెప్పినట్లే, వ్యక్తి యొక్క నిజమైన పరిచయం అతని ప్రవర్తనే.


పురాణాలను పరిశీలించినా ఇదే సత్యం ప్రత్యక్షమవుతుంది. రావణుడు అపారమైన విద్యావంతుడు, మహాతపస్వి, పరాక్రమశాలి. కానీ అతని అహంకారపూరిత ప్రవర్తనే అతని పతనానికి మూలకారణమైంది. మరోవైపు శబరి వద్ద రాజభోగాలు లేవు, రాజసత్తా లేదు. కానీ ఆమె భక్తి, వినయం, ప్రేమతో కూడిన ప్రవర్తన ఆమెను యుగయుగాలపాటు పూజనీయురాలిగా నిలబెట్టింది. ఇక్కడ వంశం కాదు, వేషం కాదు, వ్యవహారమే వ్యక్తిత్వానికి ప్రతీక అని స్పష్టమవుతుంది.


జానపద జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే, పల్లె పెద్ద గురించి ప్రజలు “ఆయన మాట నిలబెట్టుకునే మనిషి” అని చెప్పినప్పుడు, అది ఆయన సంపదను కాదు, ఆయన ప్రవర్తనను కొనియాడిన మాట. పొలం దున్నే రైతు చెమటలో, కమ్మరి కొలిమిలో, కుమ్మరి చక్రంలో, చేనేత కార్మికుని నూలుపోగులో కనిపించే నిజాయితీ – అదే సమాజానికి పునాది.


సామాజికంగా చూస్తే, ఈనాటి ప్రపంచం ప్రచారానికి పెద్దపీట వేస్తోంది. వ్యక్తులు తమను తాము చిత్రీకరించుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. కానీ కాలం ఒక మహాన్యాయాధిపతి. అది ముసుగులను కాదు, మనసులను పరీక్షిస్తుంది. చివరికి మనిషి ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు, అతని బ్యాంకు ఖాతా గురించి కాదు, అతని బంగ్లాల గురించి కాదు, “ఆయన మంచివాడు” లేదా “ఆమె ఎంతో ఆదర్శప్రాయురాలు” అనే మాటలే నిలిచిపోతాయి. అదే అతని జీవన సాక్ష్యం. అదే “ఋజువు చావు” అనే భావానికి అంతరార్థం.


తెలుగు సాహిత్యంలో వేమన చెప్పిన సత్యాలు, సుమతీ శతకంలోని నీతిబోధలు, భర్తృహరి సుభాషితాల్లోని జీవన దర్శనం – ఇవన్నీ ఒకే విషయాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేస్తాయి. మనిషిని నిలబెట్టేది కీర్తి కాదు, కీర్తికి కారణమైన ప్రవర్తనే.

సమాజం మన పేరును కొంతకాలం గుర్తుంచుకోవచ్చు. కానీ మన ప్రవర్తన ద్వారా తాకిన హృదయాలు మాత్రం తరతరాలకు మన జ్ఞాపకాన్ని మోస్తాయి. చనిపోయిన తరువాత జరిగే సంతాప సభల్లో పలికే ఒక్క మంచి మాట, జీవితాంతం కూడబెట్టిన ధనానికంటే గొప్పది. అదే నిజమైన జీవన విజయము.


అందుకే ప్రతి అడుగులో మనం మనల్ని మనమే ప్రశ్నించుకోవాలి – “నా ప్రవర్తన వల్ల ఎవరి హృదయం గాయపడుతోంది? నా వల్ల ఎవరికైనా ధైర్యం కలుగుతోందా?” ఈ ఆత్మపరిశీలనే మానవత్వానికి మూలం.


చివరగా చెప్పాలంటే, ప్రవర్తనే మనిషి పరిచయ పత్రం; మరణమే ఆ పరిచయానికి చివరి ధ్రువీకరణ. బ్రతికున్నప్పుడు మనం ఎవరమో చెప్పడానికి వందమంది ఉంటారు. కానీ మనం వెళ్లిపోయిన తరువాత కూడా మన గురించి ప్రేమతో మాట్లాడేవారు ఉంటే, అదే జీవితానికి లభించిన అత్యున్నత పురస్కారం.


 “ప్రవర్తనే ప్రతిబింబం”


మనం ఏంటన్నది మాటలతో కాదు రా!

మన నడతలోనే మనుగడ వెలుగురా!!

జీవితమనే జాబిలికి జ్యోతియైన నీతిరా,

చివరికి మిగిలేది చిత్తశుద్ధి కీర్తిరా!!


రాముని రాజ్యమున రమ్యగుణమే రత్నమయ్యె,

ధర్మసింహాసనమే దివ్యపథమై నిలిచె.

వాక్యపాలన వజ్రమైతే వైభవమెల్ల తలవంచె,

వినయమే విభూషణమై విశ్వాసదీపం వెలిగె.


పల్లె బాటలో పసిడి రైతు పలుకులో పరిమళముంటే,

పంటగట్టున చెమటబొట్టే పద్మపుష్పమై వికసింతే.

గంగిరెద్దు గంటసవ్వడి గౌరవగీతం ఆలపింతే,

మట్టివాసన మానవత్వం మధురామృతమై పొంగింతే.


సత్యవాక్య సుధారసమున్ సజ్జనహృదయం సేదతీరే,

దయా దాక్షిణ్య దీపశిఖలు దిక్కులన్నియు దివ్యంచేయే.

లోభమోహ మాయాబంధం లోకవిహారమున్ లయమయ్యే,

శీలసంపద శాశ్వతమై శ్రీకరమార్గము చూపించేయే.


కర్ణుని దానగుణంబే కాలగర్భమున నిలిచెనయ్యా,

శబరి భక్తి శాశ్వతమై శతయుగాలకుఁ వెలిగెనయ్యా.

విభీషణుని నీతినడతే విజయధ్వజమై ఎగిరెనయ్యా,

సద్గుణమే సజీవమూర్తి సకలలోకమున నిలిచెనయ్యా.


పేరు కాదు, పదవి కాదు, పరుల మనసే సంపదయ్యా,

ప్రేమ కాదు నటనయైతే ప్రాణవాయువే వ్యర్థమయ్యా.

మరణమొచ్చి మట్టిలో కలిసినా మాటలు మిగులవయ్యా,

“మంచి మనిషి” అనిపించుటే మహామకుటమని గ్రహించయ్యా.


ప్రవర్తనే ప్రాణనాదం – పరమార్థ పరిమళం,

మానవత్వమే మహాయజ్ఞం – మంగళమయ సత్ఫలితం.

జీవితమే జపమాలైతే జపించవలసిన మంత్రం ఒక్కటే –

“మంచితనం చిరంజీవి… మనిషితనం అమరజ్యోతి.”


=====


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
 

కబుర్లు కాకరకాయలు © 2008. Template Design By: SkinCorner