రెక్క వీడియో

 మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారికి ధన్యవాదాలు 

ఆడియో వివరణ1

 బాధ్యత 

లేదు 

బంధాలు

అవసరార్థమే

కొందరు

పరాన్నజీవులు...!!

విశ్లేషణ:

“బాధ్యత లేదు – బంధాలు అవసరార్థమే; కొందరు పరాన్నజీవులు...!!”

ఈ నాలుగు పంక్తులు ఆధునిక సమాజంలోని కొంతమంది వ్యక్తుల స్వార్థ స్వభావాన్ని అద్దంలా ప్రతిబింబిస్తాయి. బంధం అంటే బాధ్యత, ప్రేమ, ఆప్యాయత, పరస్పర సహకారం అనే విలువల సమాహారం. కానీ కొందరు అవసరం ఉన్నంతవరకే ఆ బంధాలను గుర్తించి, అవసరం తీరిన తర్వాత పరాయివారిలా ప్రవర్తిస్తారు. అటువంటి స్వార్థ సంబంధాలనే కవి “అవసరార్థ బంధాలు” అనే పదంతో గాఢంగా వ్యక్తీకరించారు.

సంస్కృతంలో “స్వార్థే ప్రవర్తతే లోకః” అనే సూక్తి ఉంది. అంటే, స్వార్థం కోసం మాత్రమే ప్రవర్తించే మనుషులు సమాజంలో ఉంటారనే అర్థం. జానపదంలో కూడా “పాలు ఉన్నంతవరకే పిల్లి ఇంటి చుట్టూ తిరుగుతుంది” అనే సామెత ఇదే భావాన్ని బలపరుస్తుంది. తమ శ్రమతో కాకుండా, ఇతరుల కష్టం మీద ఆధారపడి జీవిస్తూ, ఎలాంటి బాధ్యతను స్వీకరించకుండా లాభాలు మాత్రమే ఆశించే వారిని కవి “పరాన్నజీవులు” అనే పదంతో చురకలంటించారు.

నిజమైన బంధం అనేది అవసరంలో చేయి అందించేది; బాధ్యతను పంచుకునేది; కష్టకాలంలో నీడలా నిలిచేది. స్వార్థం మీద నిలిచిన అనుబంధం మాత్రం కాలగర్భంలో కలిసిపోతుంది. అందుకే ఈ చిన్న కవిత మనిషికి ఒక గొప్ప జీవన సందేశాన్ని అందిస్తుంది—బాధ్యతలేని బంధం బలహీనమైనది; కర్తవ్యబోధతో కూడిన బంధమే శాశ్వతమైనది. వ్యక్తిత్వాన్ని నిలబెట్టేది మాటలు కాదు, బాధ్యతను భుజాన వేసుకుని నడిచేది మనిషే అని

ఈ భావకవిత సున్నితంగా, కానీ పదునైన సామాజిక దృష్టితో తెలియజేస్తుంది.

*****

మంత్రి ప్రగడ వారి నుండి అద్భుతమైన కానుక..!!

 అక్షరాల ఆత్మయాత్ర 

మంజు యనమదల గారి సాహిత్య విశ్వం:

*****

 

"మంజు యనమదల" రచయిత్రి,  గారి సాహతోపేతమైన, సాహిత్య, చారితాత్మిక, సాంఘీక, పరమైన రచనా ముద్రితాలు మరియు మరికొన్నిప్రశంశా  విశేషాలు క్లుప్తంగా వివరించిన వారు మంత్రి ప్రగడ  మార్కండేయులు, రచయిత, కవి, హైదరాబాద్ (India)  

సాహిత్యం అనేది కేవలం రచనల సమాహారం కాదు; అది ఒక మనసు తనను తాను వెతుక్కొనే ప్రయాణం. ఆ ప్రయాణంలో అక్షరాలు అడుగులవలె మారి, భావాలు మార్గాలవలె విస్తరించి, అనుభవాలు ఆకాశాలవలె విరివిగా నిలుస్తాయి. మంజు యనమదల గారి ముద్రిత రచనలు ఈ సత్యానికి ప్రతిరూపంగా దర్శనమిస్తున్నవి.

“అక్షరాల సాక్షిగా నేను ఓడిపోలేదు” అనే శీర్షికతోనే ఈ సాహిత్య యాత్ర ఒక ఆత్మవిశ్వాస గీతంగా ఆరంభమవుతుంది. ఇది కేవలం వ్యక్తిగత విజయం కాదు; ఇది అక్షరాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకున్న ఒక సాహిత్య సాధకుని ధృఢసంకల్ప ప్రకటన. ఓటమి అనేది బాహ్య పరిస్థితి మాత్రమే; కానీ అక్షరం చేతిలో ఉన్నవారు అంతరంగంలో ఎప్పుడూ విజేతగానే నిలుస్తారు.

“సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు”, “చెదరని శిలాక్షరాలు” వంటి రచనలు మనసులోని నిశ్శబ్దాన్ని భాషగా మార్చే ప్రయత్నాలు. ఇవి కేవలం కవిత్వం కాదు—అవి అనుభూతుల పురావస్తు శాసనాలు. కాలం చెరిపేయలేని భావాలు, శిలలపై చెక్కిన స్మృతుల్లా, ఈ రచనల్లో నిలిచిపోయాయి. అక్షరాలు ఇక్కడ జీవిస్తాయి; శ్వాసిస్తాయి; మనతో మాట్లాడుతాయి.

“అంతర్లోచనాలు” మరియు “కాలం వెంబడి కలం” వంటి రచనలు మరింత లోతైన తాత్త్వికతను ప్రతిబింబించుచున్నవి. కాలం ఒక ప్రవాహం అయితే, కలం దాని సాక్షిగా నిలుస్తుంది. జీవితం గడిచిపోతుంది, కానీ అక్షరం దాన్ని శాశ్వతంగా నిలిపేస్తుంది. ఇక్కడ రచయిత ఒక సాక్షి మాత్రమే కాదు; ఒక వ్యాఖ్యాత కూడా.

సామాజిక కోణంలో “మూల్యాంకనం”, “అవ్యక్తం” వంటి రచనలు సమాజపు విలువలపై ప్రశ్నలు వేస్తాయి. మనిషి అంతరంగం మరియు బాహ్య సమాజం మధ్య ఉన్న విరోధాన్ని ఇవి ప్రతిబింబించుచున్నవి. చెప్పలేని నిజాలు, వినలేని వాస్తవాలు—ఇవన్నీ “అవ్యక్తం” లో మౌనంగా అరుస్తాయి. ఇది సాహిత్యాన్ని సామాజిక చైతన్య సాధనంగా నిలిపిన ప్రయత్నం.

“అక్షరాలతో అనుబంధాలు” మరియు “జీవన మంజూష” వంటి రచనలు కుటుంబం, వంశవృక్షం, మరియు వ్యక్తిగత చరిత్రను సాహిత్యంగా మలచిన మహత్తర ప్రయత్నాలు. ఇవి వ్యక్తిగతాన్ని సామూహిక చరిత్రగా మారుస్తాయి. ఒక కుటుంబ కథనం ఇక్కడ సమాజ కథనంగా విస్తరిస్తుంది.

“అక్షర విహంగాలు”, “గాలివాటం” వంటి రచనలు భావాల స్వేచ్ఛా విహారాన్ని సూచించుచున్నవి. అక్షరాలు ఇక్కడ పక్షులవలె ఎగురుతాయి. అవి గాలికి లోబడవు; గాలినే దారి చూపుతాయి. ఇది సాహిత్య స్వేచ్ఛకు ప్రతీక.

సాంఘిక దృష్టి పరంగా ఈ రచనలు వ్యక్తిగత భావాల పరిధిని దాటి, సమాజపు నిర్మాణాన్ని ప్రశ్నిస్తాయి. విలువలు క్షీణిస్తున్న సమాజంలో అక్షరం ఒక నైతిక దిక్సూచి. మనిషి కోల్పోతున్న మానవత్వాన్ని తిరిగి గుర్తుచేసే ప్రయత్నమే ఈ రచనలలో కనిపిస్తుంది.

అవమానాలు, ఓటములు, మౌన వేదనలు—ఇవన్నీ ఇక్కడ సాహిత్య రూపంలో మలచబడి, సమాజానికి ఒక అద్దంలా నిలుస్తాయి. రచయిత కేవలం రచయిత మాత్రమే కాదు; ఒక సామాజిక వ్యాఖ్యాత, ఒక మౌన సాక్షి.

చారిత్రాత్మక దృష్టి పరంగా ఈ రచనల సమాహారం భవిష్యత్తుకు ఒక సాహిత్య పత్రంగా నిలుస్తుంది. కాలం మారినా, భావాలు మారవు. ఈ గ్రంథాలు ఒక యుగపు మనస్తత్వాన్ని రికార్డు చేస్తాయి. “కాలం వెంబడి కలం” అనే భావన ఇక్కడ నిజమవుతుంది—కాలాన్ని అక్షరాల ద్వారా బంధించిన ప్రయత్నం ఇది.

కవిత

అక్షరాల ఆకాశంలో

మాటల మేఘాలు కురిసిన వేళ

ఒక కలం మౌనాన్ని చీల్చి

జీవితానికి రూపమిచ్చినది…

మంజు యనమదల గారి

ప్రతి రచన ఒక శిలాశాసనం

ప్రతి పంక్తి ఒక హృదయ స్పందనం

ప్రతి భావం ఒక జీవన సాక్ష్యం…

కాలం వెంబడి నడిచిన కలం

గాలివాటాన్ని గెలిచిన అక్షరం

అంతర్లోచనాల లోతుల్లోంచి

సమాజాన్ని తాకిన సత్యం…

అక్షరాలే ఆయుధమైతే

ఆ కలం ఒక వీరధనువు

మౌనమే సంగీతమైతే

ఆ రచనలు శాశ్వత రాగాలు…

అక్షరాలే అడుగులై నడిచిన ప్రయాణం ఇది

మౌనమే మాటగా మారిన మహా గానం ఇది

ఓటమిని ఓడించిన కలం గర్వగీతం ఇది

మనసును వెలిగించిన అక్షర దీపం ఇది…

చెదరని శిలలపై చెక్కిన భావాల సంతకం

కాలపు గాలుల్లో నిలిచిన సత్య సంకేతం

గుండె లోతుల్లో కదిలిన నిశ్శబ్ద రాగం

మంజు కలంలో పుట్టిన జీవన యోగం…

మంజు యనమదల గారి రచనలు కేవలం సాహిత్య సృష్టులు కావు; అవి ఒక ఆత్మయాత్ర. అక్షరాలు ఇక్కడ జీవనాన్ని మోస్తున్నాయి. భావాలు ఇక్కడ చరిత్రను రాస్తున్నాయి. ఈ రచనలు కాలానికి అతీతంగా నిలిచే సాహిత్య వారసత్వంగా భావించవచ్చును.

అక్షరం ఇక్కడ ముగియదు… అది మనలో కొనసాగుతుంది.

మంజు యనమదల గారి ముద్రిత రచనలు:

1.   అక్షరాల సాక్షిగా.. నేను ఓడిపోలేదు (కవిత్వం)

2.   సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు (మంజు మనసు ముచ్చట్లు)

3.   చెదరని శి(థి)లాక్షరాలు (కవిత్వం)

4.   గుప్పెడు గుండె సవ్వడులు (జంట కవిత్వం) (మంజు వాణి)

5.   అంతర్లోచనాలు (మంజు మనసు ముచ్చట్లు)

6.   ఏ’కాంతా’క్షరాలు (ఏక్ తారలు)

7.   అక్షర స(వి)న్యాసం (కవిత్వం)

8.   కాలం వెంబడి కలం. అక్షరాలతో అనుబంధం (స్వగతం)

9.   అక్షర విహంగాలు (రెక్కలు)

10. రాతిరి చుక్కలు. అక్షరాంగనల ఆంతర్యాలు (రెక్కలు) 

      (మంజు వాణి విజయ)

11. మూల్యాంకనం (కవిత్వం)

12. అవ్యక్తం(వ్యాసాలు)

13. అక్షరాలతో అనుబంధాలు (యనమదల వారి వంశవృక్షం)

14. జీవన మంజూష (నవ మల్లెతీగలో ముద్రితమైన వ్యాసాలు)

15. గాలివాటం(రెక్కలు)

16. తత్వం రెక్కలు (225 పేజీల సంపుటి ప్రచురణకు నోచుకున్నది)

======

Mantri Pragada Markandeyulu, D. Litt

Author, Story, Script, Dialogues and Songwriter

Hyderabad (Telangana State) India

+91-9951038802

Email: mrkndyl@gmail.com

విద్యార్థులకు చేయూత..14/06/2026

 *ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో విద్యార్థులకు చేయూత..*

******🌟🌟******

ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి ఆధ్వర్యంలో నిరుపేద విద్యార్థులకు చేయూత అందించారు.

ఆదివారం కోడూరు శివారు      నరసింహపురం గ్రామంలో ట్రస్ట్ సభ్యులు యనమదల సుబ్బారావు ఏర్పాటు చేసిన సమావేశానికి  డాక్టర్ మంతెన నరసరాజు, ఎన్ఆర్ఐ హాస్పిటల్స్ డాక్టర్ కృష్ణ , కోడూరు ఎస్సై చాణక్య ముఖ్య అతిథులుగా విచ్చేసి 11 మంది విద్యార్థులకు 5వేల విలువగల చెక్కులు అందజేశారు. మరో మూడు చెక్కులు కూడా అందజేసారు. ఈ 

గత 19 సంవత్సరాలుగా నిరుపేద విద్యార్థులకు "రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్" అధ్యక్షులు ఉప్పల శ్రీనివాస్, కార్యదర్శి మంజు సహకారంతో ఆర్థిక చేయుత అందిస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఇప్పటివరకు" 372 మంది విద్యార్థులకు" ఈ సహకారాన్ని అందించినట్లు తెలిపారు.

ఎస్సై చాణక్య మాట్లాడుతూ. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఇలా ప్రతి సంవత్సరం ట్రస్ట్ తరుపున తోడ్పాటు అందించడం అభినందనీయమని కొనియాడారు.

ఈ కార్యక్రమంలో విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు విద్యార్థులు పాల్గొన్నారు.

అందమైన రెక్క..!!

 ఆలంబన

దొరికితే చాలు

అందంగా

అల్లుకుపోతాయి

రేపటి 

చింత లేదు..!!

రెక్కకు వివరణ..

 మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారు మీకు రోజు రోజుకి ఋణపడి పోతున్నాను..🙏

“మనం 

ఏంటన్నది 

మన ప్రవర్తన 

చెబుతుంది 

ఋజువు 

చావు..!!”  

వివరణ

by Mantri Pragada Markandeyulu  91-9951038802   Hydereabad-India

మనిషి జననం ఒక ఆరంభం మాత్రమే. అతని అసలు వ్యక్తిత్వానికి కొలమానం అతని రూపం కాదు, సంపద కాదు, అధికారం కాదు, పలుకుబడి కాదు. “మనం ఏంటన్నది – మన ప్రవర్తన చెబుతుంది; ఋజువు చావు” అనే సూక్తి, జీవిత తాత్త్వికతను అత్యంత సంక్షిప్తంగా, కానీ సమగ్రమైన అర్థంతో ప్రతిపాదించే మహోన్నత భావవాక్యం.

మాటలతో మహాత్ములమని ప్రకటించుకోవడం సులభం. కానీ మన ప్రవర్తనలో మానవత్వం లేకపోతే ఆ మాటలన్నీ గాలిలో కలిసిపోయే ధూళిరేణువులే. “ఆచారః పరమో ధర్మః”, “వృత్తమేవ హి కారణమ్” అని సంస్కృత సాహిత్యం చెప్పినట్లే, వ్యక్తి యొక్క నిజమైన పరిచయం అతని ప్రవర్తనే.

పురాణాలను పరిశీలించినా ఇదే సత్యం ప్రత్యక్షమవుతుంది. రావణుడు అపారమైన విద్యావంతుడు, మహాతపస్వి, పరాక్రమశాలి. కానీ అతని అహంకారపూరిత ప్రవర్తనే అతని పతనానికి మూలకారణమైంది. మరోవైపు శబరి వద్ద రాజభోగాలు లేవు, రాజసత్తా లేదు. కానీ ఆమె భక్తి, వినయం, ప్రేమతో కూడిన ప్రవర్తన ఆమెను యుగయుగాలపాటు పూజనీయురాలిగా నిలబెట్టింది. ఇక్కడ వంశం కాదు, వేషం కాదు, వ్యవహారమే వ్యక్తిత్వానికి ప్రతీక అని స్పష్టమవుతుంది.

జానపద జీవితాన్ని పరిశీలిస్తే, పల్లె పెద్ద గురించి ప్రజలు “ఆయన మాట నిలబెట్టుకునే మనిషి” అని చెప్పినప్పుడు, అది ఆయన సంపదను కాదు, ఆయన ప్రవర్తనను కొనియాడిన మాట. పొలం దున్నే రైతు చెమటలో, కమ్మరి కొలిమిలో, కుమ్మరి చక్రంలో, చేనేత కార్మికుని నూలుపోగులో కనిపించే నిజాయితీ – అదే సమాజానికి పునాది.

సామాజికంగా చూస్తే, ఈనాటి ప్రపంచం ప్రచారానికి పెద్దపీట వేస్తోంది. వ్యక్తులు తమను తాము చిత్రీకరించుకునే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. కానీ కాలం ఒక మహాన్యాయాధిపతి. అది ముసుగులను కాదు, మనసులను పరీక్షిస్తుంది. చివరికి మనిషి ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టినప్పుడు, అతని బ్యాంకు ఖాతా గురించి కాదు, అతని బంగ్లాల గురించి కాదు, “ఆయన మంచివాడు” లేదా “ఆమె ఎంతో ఆదర్శప్రాయురాలు” అనే మాటలే నిలిచిపోతాయి. అదే అతని జీవన సాక్ష్యం. అదే “ఋజువు చావు” అనే భావానికి అంతరార్థం.

తెలుగు సాహిత్యంలో వేమన చెప్పిన సత్యాలు, సుమతీ శతకంలోని నీతిబోధలు, భర్తృహరి సుభాషితాల్లోని జీవన దర్శనం – ఇవన్నీ ఒకే విషయాన్ని ప్రతిధ్వనింపజేస్తాయి. మనిషిని నిలబెట్టేది కీర్తి కాదు, కీర్తికి కారణమైన ప్రవర్తనే.

సమాజం మన పేరును కొంతకాలం గుర్తుంచుకోవచ్చు. కానీ మన ప్రవర్తన ద్వారా తాకిన హృదయాలు మాత్రం తరతరాలకు మన జ్ఞాపకాన్ని మోస్తాయి. చనిపోయిన తరువాత జరిగే సంతాప సభల్లో పలికే ఒక్క మంచి మాట, జీవితాంతం కూడబెట్టిన ధనానికంటే గొప్పది. అదే నిజమైన జీవన విజయము.

అందుకే ప్రతి అడుగులో మనం మనల్ని మనమే ప్రశ్నించుకోవాలి – “నా ప్రవర్తన వల్ల ఎవరి హృదయం గాయపడుతోంది? నా వల్ల ఎవరికైనా ధైర్యం కలుగుతోందా?” ఈ ఆత్మపరిశీలనే మానవత్వానికి మూలం.

చివరగా చెప్పాలంటే, ప్రవర్తనే మనిషి పరిచయ పత్రం; మరణమే ఆ పరిచయానికి చివరి ధ్రువీకరణ. బ్రతికున్నప్పుడు మనం ఎవరమో చెప్పడానికి వందమంది ఉంటారు. కానీ మనం వెళ్లిపోయిన తరువాత కూడా మన గురించి ప్రేమతో మాట్లాడేవారు ఉంటే, అదే జీవితానికి లభించిన అత్యున్నత పురస్కారం.

 “ప్రవర్తనే ప్రతిబింబం”

మనం ఏంటన్నది మాటలతో కాదు రా!

మన నడతలోనే మనుగడ వెలుగురా!!

జీవితమనే జాబిలికి జ్యోతియైన నీతిరా,

చివరికి మిగిలేది చిత్తశుద్ధి కీర్తిరా!!

రాముని రాజ్యమున రమ్యగుణమే రత్నమయ్యె,

ధర్మసింహాసనమే దివ్యపథమై నిలిచె.

వాక్యపాలన వజ్రమైతే వైభవమెల్ల తలవంచె,

వినయమే విభూషణమై విశ్వాసదీపం వెలిగె.

పల్లె బాటలో పసిడి రైతు పలుకులో పరిమళముంటే,

పంటగట్టున చెమటబొట్టే పద్మపుష్పమై వికసింతే.

గంగిరెద్దు గంటసవ్వడి గౌరవగీతం ఆలపింతే,

మట్టివాసన మానవత్వం మధురామృతమై పొంగింతే.

సత్యవాక్య సుధారసమున్ సజ్జనహృదయం సేదతీరే,

దయా దాక్షిణ్య దీపశిఖలు దిక్కులన్నియు దివ్యంచేయే.

లోభమోహ మాయాబంధం లోకవిహారమున్ లయమయ్యే,

శీలసంపద శాశ్వతమై శ్రీకరమార్గము చూపించేయే.

కర్ణుని దానగుణంబే కాలగర్భమున నిలిచెనయ్యా,

శబరి భక్తి శాశ్వతమై శతయుగాలకుఁ వెలిగెనయ్యా.

విభీషణుని నీతినడతే విజయధ్వజమై ఎగిరెనయ్యా,

సద్గుణమే సజీవమూర్తి సకలలోకమున నిలిచెనయ్యా.

పేరు కాదు, పదవి కాదు, పరుల మనసే సంపదయ్యా,

ప్రేమ కాదు నటనయైతే ప్రాణవాయువే వ్యర్థమయ్యా.

మరణమొచ్చి మట్టిలో కలిసినా మాటలు మిగులవయ్యా,

“మంచి మనిషి” అనిపించుటే మహామకుటమని గ్రహించయ్యా.

ప్రవర్తనే ప్రాణనాదం – పరమార్థ పరిమళం,

మానవత్వమే మహాయజ్ఞం – మంగళమయ సత్ఫలితం.

జీవితమే జపమాలైతే జపించవలసిన మంత్రం ఒక్కటే –

“మంచితనం చిరంజీవి… మనిషితనం అమరజ్యోతి.”

=====

మంత్రి ప్రగడ గారి పాట

 https://youtu.be/O0KsO_4dEj4?si=lgIIS8z3RywOi1Vj

అక్షరతపస్విని – మంజు యనమదల సాహిత్య గీతం:

అక్షరాల ఆరాధనై అవనిపై అవతరించెనమ్మా!

అమృతవాణి అలలవలె అలరారె మంజు అమ్మా!!

సరస్వతీ కటాక్షమై సాహిత్య దీపమై వెలిగెనమ్మా!

సజ్జన హృదయ మందిరంలో సదా శుభమై నిలిచెనమ్మా!!

వాగీశ్వరి వరదాక్షిణ్య విరాజిల్లె వదనములో,

వేదాంత విభవవీణ వినిపించె మధురస్వరములో.

పల్లె గడప పలుకులన్నీ పద్యపుష్పములై విరియగా,

పసిడి మట్టిలో పరిమళించిన పారిజాతమై నిలిచెగా.

చెట్టు నీడలో చిలక పలికిన చిన్ని మాటను చేర్చి,

చిగురుటాకుల చప్పుడు కూడా చింతనగా మలచి.

బతుకు బాటలో బంగరు బీజం చల్లిన భావసుధ,

భవభయహర మంగళగాన భానుకిరణ విభావరి.

అమ్మ ఒడిలో ఆలపించిన లాలిపాటల లాలనతో,

అక్షరమంతా ఆత్మబంధం అల్లుకొన్న అభ్యుదయంతో.

కబుర్ల కడలిలో కాకరకాయ చేదునైనా చవిచూపి,

కాలానికే కన్నాడమై కలాన్ని కరుణగా నిలిపి.

గూటి వెలుగై గుడిసె మాటై గుండెలో గుబాళించిన,

గోదారి గాలుల గీతమై గొంతులన్నీ తడిపించిన.

పేదబిడ్డల పలుకుబడికి పెన్నిధిగా పరితపించి,

పెదవులపై చిరునవ్వులను పెంచిన ప్రేమ తరంగిణి.

సత్యసంకల్ప సౌరభమై సత్సాహిత్య సుగంధమై,

సంస్కృతి సీమ సిరులన్నీ సర్వాంగ సుందరమై.

ఆత్మవిమర్శ ఆత్మవేదన ఆవిష్కరించిన ఆలోచన,

ఆనందాంబుధి తరంగమై అలరించిన ఆవిష్కరణ.

ఎండిన నేలపై తొలి వానై ఎగసిన ఆశల హరివిల్లు,

ఎడబాటు మనసుల మధ్యన ఏకత్వపు పచ్చని పూలు.

రెక్కలై ఎగిరే అక్షరాలకు రాగాలద్దిన రసమూర్తి,

రమ్యకావ్య రత్నహార రమణీయ కళామూర్తి.

జానపద జాజిపూలు జడలోన జారినట్టుగా,

జీవనగీత జలపాతాలు జాలువారె సొగసుగా.

కోయిల కూయగా కోనలన్నీ కవిత్వమై మారిపోవ,

కొమ్మలపైని చిగురులన్నీ కలలుగా విరిసిపోవ.

అరుగు మీద అత్త కథలు అమృతమై వినిపించగా,

అడుగడుగున అనుభవాలు అక్షరాలై వెలసిపోవగా.

మట్టివాసన మమతలన్నీ మానవత్వమై పరిమళించి,

మంగళగీత మధురిమలతో మమకారమై నిలిచెద.

పుస్తకమే ప్రాణవాయువై పుణ్యభూమి పులకించగా,

పుటపుటలో పరమార్థాలు పూర్ణచంద్రులై వెలిగెగా.

గుప్పెడు గుండె సవ్వడులు గోపురాలై ఎదగగా,

అంతర్లోచన దీపశిఖలు ఆత్మజ్యోతులై నిలవగా.

గాలివాటం గానమై గగనమంత విహరించగా,

జీవనమంజూష జ్ఞానగంగా జగమంతా పరచగా.

అవ్యక్త భావ విహంగాలు అనంతదిక్కుల ఎగిరిపోవ,

అక్షరబంధ అనురాగాలు అక్షయపాత్రలై నిలువ.

ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి నామ ఉజ్జ్వల సేవాసంకల్పం,

ఉజ్వల విద్యా దీపికలై ఉదయించె ప్రతి హృదయం.

దానధర్మ దయాసాగర ధాత్రిత్వానికి దర్పణమై,

ధన్యజీవిత ధర్మమార్గ దర్శనమిచ్చె దీప్తిమై.

మంజు నామ మణిదీపం మానవతా మందిరమై,

మహిత కీర్తి మకుటమై మహిమాన్విత చరిత్రమై.

తెలుగు తల్లి తలపాగాలో తేజోరత్నమై నిలిచి,

తరతరాలకు తారకమై తపోఫలమై వెలుగొందు.

మంగళ శ్లోకం

అక్షరారాధనా యజ్ఞే అర్చితా భావభాస్కరీ।

మంజునామ్ని మహాదేవి మానవీ మంగళప్రదే॥

కవితా కల్పవల్లీ త్వం కరుణామృత వర్షిణీ।

తెలుగుభారతి కంఠాభరణం భవ శాశ్వత శోభినీ॥

జయ జయ మంజు!

జయ జయ సాహిత్య సరస్వతి!

జయ జయ అక్షరతపస్విని!

జయ జయ తెలుగు తేజస్విని!!

========

సైకిల్ వీరుడు..!!

 “అపర వయసులో అసలైన కథానాయకుడు”

       మనం రోజు చాలా కథలు, నవలలు చదువుతూ వుంటాము. కొన్ని మాత్రమే మనసుకు దగ్గరగా వస్తాయి. మరికొన్ని చాలా కాలం వరకు గుర్తుండి పోతాయి. “మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు” గారు రాసిన “సైకిల్ వీరుడు - హిమగిరి శూరుడు” నవల చక్కని సరికొత్త నేపథ్యంలో రాయబడినది. ఈనాటి ఆధునిక యుగంలో హాస్యాన్ని, సాహసాలను, చతురోక్తులను, చక్కని సన్నివేశాలను ఆద్యంతమూ ఉత్కంఠ రేపే విధంగా సరళమైన భాషలో పిల్లలకు, పెద్దలకు నచ్చే విధంగా రాసిన “మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు” గారికి హృదయపూర్వక అభినందనలు. 

       అరవై ఏళ్ళ కథానాయకుడు చేసే సాహస విన్యాసాలు ఎలా వుంటాయో ఈ “సైకిల్ వీరుడు” నవలలో మనం చూడవచ్చు. సైకిల్ వీరుడు “వీరు” తనకు సహాయంగా వుండటానికి పండరినాథ్ ను ఎంచుకోవడంతో కథ మెుదలవుతుంది. క్లబ్ మెంబర్లతో మాటా మాట పెరిగి 30 రోజులలో హైదరాబాద్ నుండి కాట్మండ్ వరకు తన సైకిల్ యాత్రను చేసి దిగ్విజయంగా పూర్తి చేసి తిరిగి రావడంతో మూడు కోట్ల రూపాయల పందెం గెలుస్తాడు. 

        ఈ ప్రయాణంలో.. ఓ దొంగతనం కేస్ ఛేదించడానికి, వీరిని అనుమానించి డిటెక్టివ్ యుగంధర్ కూడా వెంబడిస్తాడు. దొంగలతో గొడవ, చెడ్డి గ్యాంగ్ తో ఫైటింగ్ అలా అలా వీరి ప్రయాణం సాగుతూ, మధ్యలో గిరిజన వాడలో పంచాయితీ జరుగుతుంది. గిరిజన అమ్మాయిని సజీవ దహనం నుండి రక్షిస్తారు. ఆ అమ్మాయితో పండరినాథ్ ప్రేమలో పడతాడు. మెుత్తానికి పందెం ప్రకారం ఎన్నో సవాళ్లను ఎదుర్కొని కాట్మండు లో వివిధ ప్రాంతాల్లో వింతలు, విశేషాలు చూసి, తన సైకిల్ యాత్రను పూర్తి చేసి, పందెం డబ్బులు 3 కోట్లు గెలుచుకుంటాడు సైకిల్ వీరుడు. డిటెక్టివ్ యుగంధర్ మధ్య మధ్య మాయమవుతూ వీళ్ళను ఫాలో అవుతూ, చివరికి సైకిల్ వీరుడు జెంటిల్మన్ అని తెలుసుకుంటాడు. 

        సైకిల్ వీరుడు తన యాత్రా విశేషాలను డైరీలో రాస్తాడు. ఫోటోలు,బిల్లుల సాక్ష్యాలతో 30వ రోజు తిరిగి హైదరాబాద్ క్లబ్ కి వచ్చి అన్ని విశేషాలను వివరించి పండరినాథ్ ప్రేమించిన గిరిజన యువతి హేమను పరిచయం చేసి వారి పెళ్లి జరిపించి, వారికి ఓ ఇంటిని బహుమతిగా ఇస్తాడు. ఇది క్లుప్తంగా “సైకిల్ వీరుడు- హిమగిరి శూరుడు” నవలలో కథ. 

        సినిమాకి తగ్గట్టుగా కథను నడిపించి, పాటలు, ఫైటులతో, హాస్యాన్ని రంగరించి, కథానాయకుడు ఉదాత్తమైన మనసు కలవాడని చెప్తూ, సాహసాలకు వయసుతో పనిలేదని నిరూపించారు “మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు” గారు. చక్కని నవల “సైకిల్ వీరుడు - హిమగిరి శూరుడు” కి హృదయపూర్వక అభినందనలు.

అరుదైన బహుమతి..!!

   ఇది నా అక్షరాలు చేసుకున్న అదృష్టం కావచ్చు. ఇంతమంది పెద్దల ఆశీస్సులు, అభిమానం నా అక్షరాలకు దక్కడం నా పూర్వజన్మ సుకృతం. ఈ రోజుల్లో అడిగితేనే రాయడానికి చాలా కష్టం. ఆయనే అడిగి మరీ ఇంత అద్భుతంగా రాసారంటే…మరి మాటలేం వుంటాయి చెప్పండి..

మంత్రి ప్రగడ మార్కండ్యులుగారు మీ ఆత్మీయతాక్షరాలకు హృదయపూర్వక వందనం.  

Ms. మంజు యనమదల

రచయిత్రి - కవయిత్రి పరిచయం 

 (Vijayawada – Andhra Pradesh)

అక్షరతపస్విని

 

పరిచయం చేయువారు: మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు,హైదరాబాద్-ఇండియా

+91-9951038802

సాహిత్య సాధన, సామాజిక సేవ, మానవీయ విలువల సమ్మేళనం.

విశిష్ట సాహిత్య పురస్కార గ్రహీతకు అభినందనలు.

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో కాలానుగుణంగా అనేకమంది రచయితలు, కవులు, కవయిత్రులు తమ రచనల ద్వారా చెరగని ముద్ర వేశారు. అయితే కొందరు మాత్రమే అక్షరాలను జీవితంలో భాగంగా మలచుకొని, వాటిని వ్యక్తిగత అనుభవాలకు, సామాజిక బాధ్యతలకు, మానవీయ విలువలకు వేదికగా మార్చగలుగుతారు. అలాంటి అరుదైన సాహిత్య వ్యక్తిత్వాలలో ప్రముఖంగా నిలిచే పేరు శ్రీమతి మంజు యనమదల.

విజయవాడ నగరంలోని పటమటలంక, సీతారామ రెసిడెన్సీలో నివసిస్తూ, కుటుంబ బాధ్యతలను సమర్థంగా నిర్వహిస్తూనే అక్షరాలను జీవిత ధ్యేయంగా మలచుకున్న సాహిత్య సాధకురాలు ఆమె. ఒకవైపు ఇంజనీరింగ్ విద్యను అభ్యసించిన విజ్ఞానవంతురాలిగా, మరోవైపు భావుక హృదయం కలిగిన కవయిత్రిగా, ఇంకోవైపు సమాజ సేవను ఆచరణలో పెట్టిన మానవతావాదిగా మంజు యనమదల గారి వ్యక్తిత్వం అనేక కోణాలను కలిగి ఉంది.

తల్లిదండ్రులు శ్రీ యనమదల సుబ్బారావు గారు, శ్రీమతి సామ్రాజ్యం గారు అందించిన విలువలు, సంస్కారాలు, బాల్యంలో వినిపించిన కథలు, చదివిన పుస్తకాలు ఆమె వ్యక్తిత్వ నిర్మాణానికి పునాదులయ్యాయి. భర్త శ్రీ యార్లగడ్డ రాఘవేంద్రరావు గారు, కుమారులు మౌర్యచంద్ర, శౌర్యచంద్ర అందించిన ప్రోత్సాహం ఆమె సాహిత్య ప్రయాణానికి బలమైన అండగా నిలిచింది.

అక్షరాలతో మొదలైన అనుబంధం – జీవితాంతం సాగిస్తున్న సాహిత్య యాత్ర:

బాల్యంలో అమ్మ చెప్పిన కథలు వినడం ఒక చిన్న ఆసక్తిగా మొదలైంది. కానీ ఆ ఆసక్తి క్రమంగా పఠనాభిరుచిగా మారింది. పుస్తకాలు చదవడం ద్వారా విస్తృతమైన భావ ప్రపంచాన్ని పరిచయం చేసుకున్న ఆమె, ఆ తర్వాత తన ఆలోచనలను అక్షరాలలో వ్యక్తపరచడం ప్రారంభించారు.

సాధారణంగా చదివే వారు చాలామంది ఉంటారు. రాసేవారు కొందరే ఉంటారు. కానీ చదివిన అనుభవాన్ని జీవితానుభవంతో కలిపి, సమాజానికి ఉపయోగపడే విధంగా రాసేవారు చాలా అరుదు. Ms. మంజు యనమదల గారు ఆ అరుదైన కోవకు చెందిన రచయిత్రి.

ఆమె మొదటి కవిత “ఆహ్వానం” సాహిత్య పత్రికలో ప్రచురితమైన రోజు నుండి ప్రారంభమైన సాహిత్య ప్రయాణం నేటికీ నిరంతరంగా కొనసాగుతూనే ఉంది. అక్షరాలపై ఉన్న ప్రేమ కాలంతో పాటు మరింత బలపడింది.

“కబుర్లు కాకరకాయలు” – తెలుగు బ్లాగు ప్రపంచంలో ఒక విశిష్ట అధ్యాయం:

2009 సంవత్సరంలో మంజు యనమదల గారు ప్రారంభించిన “కబుర్లు కాకరకాయలు” బ్లాగు తెలుగు అంతర్జాల సాహిత్యంలో ఒక ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది.

మొదట్లో ఒక అభిరుచిగా మొదలైన ఈ బ్లాగు తరువాత వేలాది మంది పాఠకులను సంపాదించుకుంది. దాదాపు 2500కు పైగా పోస్టులు ప్రచురించడం అనేది సాధారణ విషయం కాదు. అది ఒక రచయిత్రి నిరంతర సాహిత్య సాధనకు నిదర్శనం.

ఈ బ్లాగులో కేవలం కవిత్వమే కాదు; సామాజిక పరిశీలనలు, వ్యక్తిగత అనుభవాలు, పుస్తక సమీక్షలు, జీవిత విలువలు, మానవ సంబంధాలు, స్త్రీ జీవితం, కుటుంబ బంధాలు, సమకాలీన అంశాలు వంటి అనేక విషయాలు చోటు చేసుకున్నాయి.

ఈ బ్లాగు ద్వారా ఆమె వేలాది మంది పాఠకులతో ఒక ఆత్మీయ బంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. ఆ బంధమే తరువాత ఆమె పుస్తకాలకు, సాహిత్య కార్యక్రమాలకు, పురస్కారాలకు పునాదిగా మారింది.

Ms. మంజు యనమదల గారి సాహిత్య వైవిధ్యం:

Ms. మంజు యనమదల గారి రచనలు ఒకే ప్రక్రియకు పరిమితం కావు. కవిత్వం నుండి వ్యాసరచన వరకు, ఏక్ తారల నుండి రెక్కల వరకు, ద్విపదల నుండి స్వగతాల వరకు విభిన్న ప్రక్రియల్లో ఆమె కలం ప్రయాణించింది.

ఆమె రచనల్లో కనిపించే ముఖ్య లక్షణాలు:

• సరళమైన భాష 

• లోతైన భావవ్యక్తీకరణ 

• మానవీయ విలువల పట్ల నిబద్ధత 

• స్త్రీ మనస్తత్వంపై స్పష్టమైన అవగాహన 

• సామాజిక బాధ్యత 

• ఆత్మపరిశీలన 

• పాఠకుడితో నేరుగా సంభాషించే శైలి 

• 

ఆమె కవిత్వం అలంకారాల ఆర్భాటంతో కాకుండా, హృదయానికి హత్తుకునే సహజత్వంతో ఆకట్టుకుంటుంది.

ముద్రిత గ్రంథాలు – ఒక సాహిత్య సంపద:

Ms. మంజు యనమదల గారి పదిహేను ముద్రిత గ్రంథాలు ఆమె సాహిత్య ప్రయాణంలోని మైలురాళ్లు.

1. అక్షరాల సాక్షిగా.. నేను ఓడిపోలేదు

జీవిత పోరాటాలలో అక్షరాలే ఆయుధమని చాటిన కవితా సంపుటి.

2. సడిచేయని (అ)ముద్రితాక్షరాలు

మనసు ముచ్చట్ల రూపంలో వ్యక్తిగత అనుభవాలకు అక్షరరూపం.

3. చెదరని శి(థి)లాక్షరాలు

కాలంతో చెదరిపోని జ్ఞాపకాల సాహిత్య రూపం.

4. గుప్పెడు గుండె సవ్వడులు

జంట కవిత్వంలో భావాల సమ్మేళనం.

5. అంతర్లోచనాలు

మనిషి అంతర్ముఖ ప్రపంచానికి అద్దం పట్టిన రచన.

6. ఏ’కాంతా’క్షరాలు

ఏక్ తారల ప్రక్రియలో విశిష్టమైన గ్రంథం.

7. అక్షర స(వి)న్యాసం

భావాల అందమైన నిర్మాణం.

8. కాలం వెంబడి కలం.. అక్షరాలతో అనుబంధం

స్వీయ సాహిత్య యాత్రకు దర్పణం.

9. అక్షర విహంగాలు

రెక్కల రూపంలో సాహిత్య సృజన.

10. రాతిరి చుక్కలు.. అక్షరాంగనల ఆంతర్యాలు

మహిళా రచయిత్రుల భావ ప్రపంచానికి ప్రతిబింబం:

11. మూల్యాంకనం

సమాజాన్ని ప్రశ్నించే కవిత్వం.

12. అవ్యక్తం

వ్యాసరచనలో ఆలోచనల విశ్లేషణ.

13. అక్షరాలతో అనుబంధాలు

కుటుంబ చరిత్రను సాహిత్యంగా నిలబెట్టిన అరుదైన కృషి.

14. జీవన మంజూష

జీవిత విలువల సంకలనం.

15. గాలివాటం

సున్నితమైన భావాలకు రెక్కలు తొడిగిన రచన.

పుస్తక సమీక్షకురాలిగా మంజు యనమదల:

కేవలం రచయిత్రిగానే కాకుండా, పుస్తక సమీక్షకురాలిగానూ ఆమె విశేష సేవ చేశారు.

గోదావరి వార్త పత్రికలో అనేక పుస్తక సమీక్షలు రాయడం ద్వారా కొత్త రచయితలను పాఠకులకు పరిచయం చేశారు.

సాహిత్యాన్ని కేవలం సృష్టించడం మాత్రమే కాదు, మంచి రచనలను గుర్తించి ప్రోత్సహించడం కూడా ఒక గొప్ప సేవ. ఆ సేవను Ms. మంజు యనమదల గారు నిబద్ధతతో నిర్వర్తించారు.

పత్రికలలో ఆమె సాహిత్య సేవ:

ఆమె రచనలు అనేక ప్రముఖ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి.

• మల్లెతీగ 

• మనం 

• ఆంధ్రప్రభ 

• గో తెలుగు డాట్ కామ్ 

• ఆంధ్రా ప్రవాసి 

• రవళి 

• తెలుగు సంస్కృతి విశాఖ 

• నవ మల్లెతీగ 

• ఇతర అంతర్జాల పత్రికలు 

ఈ వేదికల ద్వారా ఆమె సాహిత్యం దేశ విదేశాలలోని తెలుగు పాఠకులకు చేరింది.

పురస్కారాలు – అక్షరాలకు దక్కిన గౌరవం:

Ms. మంజు యనమదల గారు అందుకున్న ప్రతి పురస్కారం వెనుక ఒక సాహిత్య సేవ ఉంది.

కావ్యశ్రీ పురస్కారం – కవితా ప్రతిభకు.

ఉత్తమ కవయిత్రి పురస్కారం – సాహిత్య రంగంలో విశిష్ట కృషికి.

గిడుగు పురస్కారం – తెలుగు భాషా సేవకు.

విశిష్ట పురస్కారం – సాహిత్య వైవిధ్యానికి.

ఐడియల్ ఉమన్ అవార్డు – సమాజసేవ, సాహిత్య సేవలకు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం – రాష్ట్రస్థాయి సాహిత్య గుర్తింపుకు.

తెలుగు తేజం జాతీయ ప్రతిభా పురస్కారం – తెలుగు సాహిత్యాభివృద్ధికి.

నారీరత్న (Woman of Excellence Award 2024) – మహిళా సాధికారతకు ప్రతీకగా.

ఈ పురస్కారాలు వ్యక్తిగత విజయాలకు గుర్తులు మాత్రమే కావు. తెలుగు సాహిత్యం ఆమె కృషిని అంగీకరించి సమర్పించిన గౌరవ పుష్పాలు.

సాహిత్యంతో పాటు సామాజిక సేవ:

2008 జనవరి 23న స్థాపించిన “ఉప్పల రాజ్యలక్ష్మి చారిటబుల్ ట్రస్ట్” ద్వారా అనేక మంది పేద విద్యార్థులకు విద్యా సహాయం అందిస్తున్నారు.

సమాజానికి తిరిగి ఇవ్వాలనే తపన ఉన్నవారే నిజమైన సాహితీవేత్తలు. ఆ భావనను కార్యరూపంలో చూపించిన వ్యక్తి మంజు యనమదల గారు.

ఉపసంహారం:

Ms. మంజు యనమదల గారు ఒక రచయిత్రి మాత్రమే కాదు; ఒక సాహిత్య ఉద్యమం. ఆమె అక్షరాలు కేవలం కాగితాల మీద ఉండవు; మనసుల్లో జీవిస్తాయి. ఆమె కవిత్వం కేవలం చదివించదు; ఆలోచింపజేస్తుంది. ఆమె వ్యాసాలు కేవలం సమాచారాన్ని ఇవ్వవు; జీవన సత్యాలను చూపిస్తాయి. ఆమె సేవ కేవలం వ్యక్తిగత పరిమితుల్లో ఉండదు; సమాజానికి వెలుగునిస్తుంది.

తెలుగు సాహిత్య జగత్తులో Ms. మంజు యనమదల అనే పేరు అక్షర సేవకు, మానవీయ విలువలకు, సాహిత్య నిబద్ధతకు, సామాజిక బాధ్యతకు ప్రతీకగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది.

“అక్షరాలే ఆమె శ్వాస… సాహిత్యమే ఆమె సాధన… మానవతే ఆమె సందేశం.”

అటువంటి అక్షరతపస్విని, సాహిత్య సేవారతిని, మానవీయ విలువల ప్రతినిధిని హృదయపూర్వకంగా అభినందిస్తూ శిరసావహ నమస్సులు సమర్పిస్తున్నాము. 

తెలుగు సాహిత్య గగనంలో ఆమె పేరు చిరస్థాయిగా వెలుగొందాలని, ఆమె కలం మరెన్నో శతాధిక గ్రంథాలను తెలుగు తల్లికి కానుకగా అందించాలని, ఆమె అక్షర యజ్ఞం తరతరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలవాలని మనసారా ఆకాంక్షిస్తూ...

మీ సాహిత్యయాత్ర మరింత విస్తరించి, భవిష్యత్ తరాలకు మార్గదర్శకంగా నిలవాలని, మీ కవితా సాధన నిత్యం వెలుగొందుతూ భారతీయ సాహిత్య సంస్కృతిని విశ్వవ్యాప్తంగా ప్రసరింపజేయాలని మనస్పూర్తిగా ఆకాంక్షిస్తున్నాము. మీ సాహిత్య పట్టు అమృతస్రవంతిలా నిరంతరం పరిమళించి, జగత్తుకు శాంతి–సౌభాగ్య సుధలను చల్లాలని హృదయపూర్వకంగా కోరుకుంటూ…  ఇట్లు :

అక్షరాభినందనాలతో.......సాహిత్య నమస్సులతో…….

శ్రీమతి మంజు యనమదల గారికి శతకోటి వందనాలు

అక్షరతపస్విని Ms. మంజు యనమదల గారి గురించి ఆర్టికల్ వ్రాసినవారు

====

 

Dr. Mantri Pragada Markandeyulu

Author, Story, Script, Dialogue & Songwriter

+91-9951038802

Email: mrkndyl@gmail.com

Email: mantri73@yahoo.com

Hyderabad (Telangana State) 

India.

రెక్క కు వివరణ

 విశ్లేషణ  బై మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

హైదరాబాద్-ఇండియా 

మంజుల యనమదల గారు వ్రాసిన ఈ ఆరు పాదాలకు అర్ధవంతమైన విశ్లేషణ.

విశ్లేషణ

"మనిషి

కనుమాయమైతేనే

గొప్పదనం

గుర్తించడం

అందరూ

చేసే పనే!"

ఈ చిన్న కవితలో జీవిత సత్యం ఎంతో గాఢంగా, హృదయాన్ని తాకే విధంగా వ్యక్తమైంది. మనిషి బ్రతికున్నప్పుడు అతని విలువను, అతని మంచితనాన్ని, అతని సేవలను గుర్తించడంలో సమాజం తరచూ విఫలమవుతుంది. కానీ అదే వ్యక్తి ఈ లోకాన్ని విడిచిపోయిన తరువాత అతని గురించి గొప్పగా మాట్లాడటం, అతని జ్ఞాపకాలను పొగడటం, అతని సేవలను కొనియాడటం సాధారణంగా కనిపించే మానవ స్వభావం.

మనిషి ఉనికిలో ఉన్నప్పుడు అతని లోపాలనే ఎక్కువగా చూసే ప్రపంచం, అతడు కనుమరుగైన తరువాత అతని గొప్పతనాన్ని వెతుకుతుంది. అతడు చెప్పిన మాటల విలువ, చేసిన సహాయం, చూపిన ప్రేమ, అందించిన మార్గదర్శకత్వం—ఇవన్నీ అతడు లేనప్పుడు మాత్రమే స్పష్టంగా అర్థమవుతాయి. ఇది కాలం ఆడే ఒక విచిత్రమైన ఆట. దగ్గరలో ఉన్న వెలుగు విలువ తెలియదు; అది ఆరిపోయిన తరువాతే చీకటి ఎంత భయంకరమో తెలుస్తుంది.

చరిత్రను పరిశీలించినా ఇదే వాస్తవం కనిపిస్తుంది. ఎందరో మహనీయులు తమ జీవితకాలంలో విమర్శలను ఎదుర్కొన్నారు. వారి ఆలోచనలను సమాజం అంగీకరించలేదు. కానీ వారి మరణానంతరం వారే ఆదర్శప్రాయులుగా నిలిచారు. వారి విగ్రహాలు నిర్మించబడ్డాయి, వారి పేర్లు చరిత్ర పుటల్లో స్వర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడ్డాయి. అంటే, మనిషి లేకపోవడం వల్లే అతని విలువను గ్రహించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.

ఈ కవిత మనకు ఒక గొప్ప సందేశాన్ని కూడా అందిస్తుంది. మన చుట్టూ ఉన్న వారి ప్రేమను, సేవను, మంచితనాన్ని వారు ఉన్నప్పుడే గుర్తించాలి. ప్రశంసలు, కృతజ్ఞతలు, గౌరవం—ఇవన్నీ వారు వినగలిగే సమయంలోనే అందించాలి. పూలమాలలు సమాధులపై కంటే, జీవించి ఉన్న వారి మెడలో వేస్తేనే వాటికి నిజమైన అర్థం ఉంటుంది. మరణానంతరం చెప్పే పొగడ్తల కంటే, జీవించి ఉన్నప్పుడు పలికే ఒక మంచి మాట ఎంతో విలువైనది.

ఈ ఆరు పంక్తులు మానవ సంబంధాల లోతును ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. మనం కోల్పోయిన తరువాత వెతికే విలువలను, మనతో ఉన్నప్పుడే గుర్తించమని హెచ్చరిస్తున్నాయి. మనిషి ఉనికి ఒక వరం; అతని గైర్హాజరీ ఒక పాఠం. ఆ పాఠం నేర్చుకునేలోపే మనం ప్రేమను, గౌరవాన్ని, కృతజ్ఞతను వ్యక్తపరచగలిగితేనే జీవితం సార్థకమవుతుంది.

ఉన్నప్పుడు ఉనికిని

ఉపేక్షించే లోకమే,

లేనప్పుడు జ్ఞాపకమై

లాలించే విచిత్రమే!///

మాటల్లో మమకారం

మరణానంతరమై వస్తే,

బ్రతికుండగనే ప్రేమను

పంచుటే మానవత్వమే! //

ఈ కవిత జీవితం యొక్క "ఉన్నప్పుడు గుర్తించని విలువ, లేనప్పుడు వెతికే బాధ" అనే శాశ్వత సత్యాన్ని అత్యంత సరళంగా, కానీ హృదయ విదారకంగా ఆవిష్కరిస్తుంది

======.

తమ్ముడు మాస్టారుూ..!!

కొన్ని 

బంధాలు 

గతజన్మ 

అనుబంధాలు

రాకపోక

తప్పని ప్రయాణాలు..!!

      పరిచయస్థులు ప్రతివొక్కరూ “తమ ఆత్మీయబంధం” అనుకునే మా “గుడిసేవ విష్ణుప్రసాద్” మాస్టారు తమ్ముడు మా మాటలకు అందుబాటులో లేరని అనుకోవడానికి మనసు అంగీకరించడం లేదు. అందులోను ముందురోజే కలిసి కాసేపు కబుర్లు చెప్పుకుంటూ అన్ని విషయాలు మాట్లాడుకుంటూ..”అమ్మ తెలుగు ప్రపంచ మహాసభలకు వెళ్దామా” అని హాస్యమాడి  ఇలా చేయడం నాకేం నచ్చలేదు మాస్టారు తమ్ముడూ..🙏

       పద్మజ సబ్బినేని గారి పుస్తకం అచ్చువేసే క్రమంలో మాస్టారితో తొలి పరిచయం. పుస్తకం ఆవిష్కరణ రోజు చూసి అచ్చం మా అక్కలానే వున్నావన్నారు. అమ్మ కూడా అదే మాట అచ్చుగుద్దినట్లు నడక, మాట తీరు ఇలా అన్నీ మా ఆడపడుచు మళ్లీ మాకు కనబడింది అంటూ ..అప్పటి ఆ పరిచయం ఆత్మీయంగా మారి ప్రతి చిన్న విషయాన్ని పంచుకోవడంతో బలపడింది. ఎప్పుడు మాట్లాడినా “అమ్మా నమస్కారం” అన్న ముందు మాట తర్వాతే ఏదైనా..ఇలా చెప్పుకుంటూ పోతే బోలెడు జ్ఞాపకాలు…మాస్టారు మరీ ఇంత తొందరైతే ఎలా మీకు..!!

రెక్క కు సవివరణ

 సాహిత్య విశ్లేషణ

By

Dr. Mantri Pragada Markandeyulu

Hyderabad-India

+91-9951038802 

“గుట్టు గుంభనమే – నిజం నిప్పుకణిక; ప్రపంచం అరచేతిలో..!!”

అతి కొద్ది పదాలతో అపారమైన జీవిత సత్యాన్ని ఆవిష్కరించగలిగిన ప్రక్రియే సూక్తి కవిత్వం

. 

అలాంటి భావగర్భితమైన ఆలోచనకు ప్రతీకగా నిలిచే ఈ నాలుగు పంక్తులు మానవ స్వభావాన్ని, కాలగమనాన్ని, సత్యం యొక్క శాశ్వతత్వాన్ని, సాంకేతిక యుగంలోని సామాజిక బాధ్యతను ఒకే సమయంలో మన ముందుంచుతున్నాయి. ఈ కవితలోని ప్రతి పదం ఒక తాత్త్విక గ్రంథంలా విస్తరించే శక్తిని కలిగి ఉంది.

“గుట్టు” అనే పదం కేవలం ఒక రహస్యాన్ని మాత్రమే సూచించదు. అది మనిషి మనసులో దాచుకున్న అనేక భావోద్వేగాలకు, ఆవేదనలకు, భయాలకు, ఆశలకు, స్వార్థాలకు, కుట్రలకు కూడా ప్రతీక. ప్రతి మనిషి జీవితంలో ఇతరులకు తెలియని ఒక అంతరంగ ప్రపంచం ఉంటుంది. ఆ ప్రపంచంలో ఎన్నో అనుభవాలు, ఎన్నో జ్ఞాపకాలు, ఎన్నో మౌనాలు గూడుకట్టుకుని ఉంటాయి.

“గుంభనమే” అనే పదం ఆ రహస్యాన్ని మరింత లోతుగా దాచిపెట్టే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తుంది. నిజాన్ని వెలుగులోకి రానీయకుండా కప్పిపుచ్చే ప్రతి చర్య గుంభనమే. అది వ్యక్తి స్థాయిలోనైనా, కుటుంబ స్థాయిలోనైనా, సమాజ స్థాయిలోనైనా, పాలనా వ్యవస్థల స్థాయిలోనైనా ఉండవచ్చు. కానీ ఎంత గట్టి గోడలతో మూసివేసినా, కాలం అనే శిల్పి వాటిని నెమ్మదిగా చెక్కేస్తూనే ఉంటుంది.

“నిజం నిప్పుకణిక” అనే ఉపమానం ఈ కవితకు ప్రాణం. నిప్పుకణిక చిన్నదే. కానీ దానిలో దాగి ఉన్న శక్తి అపారమైనది. బూడిద కింద దాగి ఉన్న చిన్న రవ్వ ఒక గాలి స్పర్శతో మహా అగ్నిగా మారినట్లే, నిజం కూడా ఒక సందర్భం కోసం వేచి ఉంటుంది. దాన్ని శాశ్వతంగా బంధించడం ఎవరి వల్లా కాదు. సత్యం సహజంగా వెలుగును కోరుకుంటుంది. అది ప్రకృతి ధర్మం.

మనిషి అబద్ధాన్ని నిర్మించడానికి వంద మాటలు చెప్పాల్సి వస్తుంది. కానీ సత్యానికి ఒకే ఒక్క ఆధారం చాలు—అది తన ఉనికే. అందుకే మహాత్ములు “సత్యమే శాశ్వతం” అని నొక్కి చెప్పారు. కాలం ఆలస్యం చేయవచ్చు, కానీ న్యాయాన్ని నిరాకరించదు. సత్యం ఆలస్యంగా వచ్చినా, వచ్చినప్పుడు అసత్యపు రాజ్యాన్ని కూలదోసే శక్తిగా మారుతుంది.

“ప్రపంచం అరచేతిలో” అనే చివరి పాదం ఆధునిక నాగరికతకు అద్దం పడుతోంది. ఒకప్పుడు సమాచారాన్ని దాచిపెట్టడం సులభం. కానీ ఇప్పుడు ప్రతి వ్యక్తి చేతిలో ఉన్న మొబైల్ ఫోన్ ఒక చిన్న ప్రపంచమైపోయింది. ఒక సంఘటన జరిగిన క్షణాల్లోనే అది దేశాల సరిహద్దులను దాటి విశ్వవ్యాప్తమవుతోంది. అందువల్ల గుట్టులను దాచుకోవడం కంటే నిజాయితీతో జీవించడం ఎంతో సురక్షితమైన మార్గం అని ఈ కవిత పరోక్షంగా బోధిస్తోంది.

ఈ భావం సామాజిక కోణంలో చూసినా ఎంతో గొప్పది. అవినీతి, అన్యాయం, మోసం, దుర్మార్గం—ఇవన్నీ కొంతకాలం గుట్టులుగా దాగి ఉండవచ్చు. కానీ ఒక చిన్న ఆధారం, ఒక నిజాయితీపరుడి ధైర్యం, ఒక సంఘటన లేదా ఒక కాలానుగుణ పరిణామం వాటిని ప్రపంచం ముందు నిలబెడుతుంది. అందుకే ధర్మం నెమ్మదిగా నడిచినా, గమ్యాన్ని మాత్రం తప్పకుండా చేరుతుంది.

వ్యక్తిగత జీవితంలో కూడా ఇదే సత్యం వర్తిస్తుంది. మనం మన సంబంధాల్లో నిజాయితీని కోల్పోతే, నమ్మకానికి పునాది బలహీనమవుతుంది. అనుమానం పెరుగుతుంది. చివరకు బంధాలు శిథిలమవుతాయి. కానీ పరస్పర విశ్వాసం, పారదర్శకత, నిష్కపటత ఉంటే సంబంధాలు కాలపరీక్షను తట్టుకుని నిలుస్తాయి.

ఈ కవితలో మరో అంతర్లీన సందేశం కూడా ఉంది. గుట్టులను దాచుకోవడంలో మనిషి వెచ్చించే శక్తిని, సత్యాన్ని ఆచరించడంలో వెచ్చిస్తే జీవితం మరింత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే అబద్ధానికి కాపలాదారులు అవసరం; సత్యానికి అలాంటి అవసరం ఉండదు.

గుండెలో గుట్టు గూడె కట్టినా గాలికది తెలిసిపోదా?

గూటిలో దాచిన గింజ నేలను చీల్చి మొలకెత్తదా?

కాలమనే కరుణా న్యాయము కపటపు తెర తొలగించున్,

నిజమనే నిప్పురవ్వ నవయుగానికి దీపమౌనున్.

బూడిద కప్పిన బుగ్గిలోన జ్వాలలన్ని నిదురపోవు,

బూటకపు మాటల కోట భూకంపాన కూలకమానవు;

నీతినడకే నిలువెత్తు నీడై నిత్యము తోడై నిలుచున్,

నిజస్వరమే నిశ్శబ్దంలో నిత్యనూతన గీతమౌనున్.

అరచేతి యంత్ర జగతి అక్షరాలకు రెక్కలిచ్చె,

అన్యాయపు అడుగుజాడను అనునిత్యం వెంబడించె;

చూపులేని చీకటిలోన చుక్కలై నిజమెల్ల వెలిగె,

చెదరని ధర్మదీపికై చెరిగిపోని చరితమై నిలిచె.

దాచినదంత దైవదృష్టి దాటిపోదు యుగయుగాలు,

ధర్మపథమే దాటినవానికి దొరకవు సుఖసౌభాగ్యాలు;

మనసు స్వచ్ఛమై మాట నిలిస్తే మహిమ జీవనమౌతుంది,

నిజం నిప్పుకణికైనా నింగినంత వెలుగునిస్తుంది.

ఈ చిన్న కవిత మనిషికి ఒక గంభీరమైన జీవన పాఠాన్ని అందిస్తుంది. రహస్యాన్ని దాచడం కంటే సత్యాన్ని జీవించడం గొప్పది. అబద్ధాన్ని కాపాడుకోవడం కంటే నిజాన్ని అంగీకరించడం శ్రేష్ఠం. కాలం, ప్రకృతి, సాంకేతికత, సమాజం—ఈ నాలుగు కలిసి చివరికి సత్యానికే పట్టం కడతాయి. అందువల్ల గుట్టుల గోడల వెనుక జీవించకుండా, నిజాయితీ అనే వెలుగులో నడిచే జీవితం మాత్రమే శాశ్వత గౌరవాన్ని, అంతరంగ శాంతిని, సమాజ విశ్వాసాన్ని అందించగలదనే సందేశాన్ని ఈ సూక్తి అత్యంత లోతుగా మన హృదయంలో నాటుతుంది.

=====

ఏక్ తారకు సమీక్ష

 నే రాసిన ఏక్ తారకు మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు గారు ఇచ్చిన అద్భుతమైన వివరణ..

క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!

– మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

“క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!” అనే ఈ భావవ్యక్తీకరణలో కాలం యొక్క పరిమాణం కంటే, అనుభూతి యొక్క గాఢత ఎంత గొప్పదో ప్రతిఫలిస్తుంది. మనిషి జీవితంలో ఎన్నో సంవత్సరాలు కలిసి నడిచిన వ్యక్తుల కంటే, కొన్ని క్షణాలు మాత్రమే మనతో గడిపిన కొందరు వ్యక్తులు మన హృదయంలో శాశ్వత ముద్ర వేస్తారు.

ఎందుకంటే జ్ఞాపకాలకు కాలవ్యవధి ప్రమాణం కాదు; భావోద్వేగాల తీవ్రతే ప్రమాణం.

ఒక చిన్న విత్తనం మహావృక్షంగా ఎదిగినట్లే, ఒక చిన్న పరిచయం జీవితాంతం వెంటాడే అనుబంధంగా మారుతుంది. 

కొన్ని చూపులు మాటలు పలకవు, కానీ జీవితమంతా వినిపించే అర్థాలను అందిస్తాయి.

కొన్ని చిరునవ్వులు క్షణకాలమే కనిపిస్తాయి, కానీ వాటి వెలుగు మనసులో దశాబ్దాల పాటు నిలిచి ఉంటుంది.

అందుకే మనసు కాలాన్ని కొలవదు; అది అనుభూతులను మాత్రమే దాచుకుంటుంది.

జీవిత ప్రయాణంలో మనం వేలమందిని కలుస్తాము. అందరూ జ్ఞాపకాలుగా నిలవరు.

కానీ కొందరు మాత్రమే మన హృదయ పుటలపై చెరగని అక్షరాలై నిలుస్తారు. వారితో గడిపిన సమయం తక్కువైనా, వారు ఇచ్చిన ఆనందం, ఆప్యాయత, ప్రేరణ లేదా ప్రేమ ఎంతో లోతుగా మనసును తాకుతుంది. ఆ స్పర్శ కాలపు గమనానికీ అందని శిలాశాసనంగా మారుతుంది.

నిజానికి జ్ఞాపకాలు అనేవి కాలానికి సంబంధించినవి కావు; అవి మనసుకు సంబంధించినవి. ఒక తల్లి తన శిశువు మొదటిసారి నవ్విన క్షణాన్ని జీవితాంతం మరచిపోదు. ఒక విద్యార్థి తన గురువు చెప్పిన ఒక మంచి మాటను దశాబ్దాల తరువాత కూడా స్మరించుకుంటాడు. 

ఒక ప్రేమికుడు తన ప్రియురాలి తొలి చూపును ఎన్నో సంవత్సరాల తరువాత కూడా హృదయంలో పదిలంగా దాచుకుంటాడు. 

ఇవన్నీ క్షణాలే; కానీ వాటి ప్రభావం జీవితకాలం.

ఈ సూక్తి మనకు మరో సత్యాన్ని కూడా గుర్తుచేస్తుంది. మనిషి గొప్పతనం అతను ఎంతకాలం మనతో ఉన్నాడనే దానిలో లేదు; అతను మన జీవితాన్ని ఎంతగా ప్రభావితం చేశాడనే దానిలో ఉంది. కొన్ని క్షణాల సాన్నిహిత్యం మనలో ఆలోచనలను మార్చగలదు. మన గమ్యాన్ని మలచగలదు.

మన వ్యక్తిత్వానికి కొత్త దిశను చూపగలదు. అటువంటి క్షణాలు యుగాల కంటే విలువైనవిగా మారతాయి.

సాహిత్య దృష్టితో చూస్తే, మహాకావ్యాలన్నీ కూడా కొన్ని అనుభూతుల విస్తరణలే. ఒక చూపు, ఒక వీడ్కోలు, ఒక నిరీక్షణ, ఒక కలయిక —

ఇవే ఎన్నో కవిత్వాలకు, కథలకు, గేయాలకు మూలకారణాలు. కవి హృదయం కాలాన్ని కాదు, క్షణాన్ని పట్టుకుంటుంది.

ఎందుకంటే క్షణంలోనే అనంతం దాగి ఉంటుంది.

అందుకే “క్షణాల సాహచర్యం చాలదూ — దశాబ్దాల జ్ఞాపకాలను ప్రోది చేసుకోవడానికి..!!” అనే వాక్యం కేవలం ఒక భావుకమైన ఆలోచన మాత్రమే కాదు; ఇది మానవ సంబంధాల సారాంశం. మన జీవితాన్ని మార్చేది సంవత్సరాల సంఖ్య కాదు; మనసును తాకిన క్షణాల గాఢత. కాలం ముందుకు సాగిపోతుంది, సంవత్సరాలు గడిచిపోతాయి, కానీ కొన్ని క్షణాలు మాత్రం జ్ఞాపకాల రూపంలో మనలో శాశ్వతంగా జీవిస్తూనే ఉంటాయి.

క్షణం చిన్నదే కావచ్చు; కానీ హృదయాన్ని తాకిన క్షణం, ఒక యుగానికన్నా గొప్ప జ్ఞాపకమవుతుంది.

— మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు ✍️

రెక్క కు సమీక్ష

 నే రాసిన రెక్కకు కూడా వివరణ అద్భుతంగా ఇచ్చారు…మనఃపూర్వక ధన్యవాదాలు మార్కండేయులు గారు..

మనం 

అక్కర్లేని వాళ్ళు 

మనకి 

వద్దు

దూరం 

దగ్గరే..!!

– జీవితం నేర్పిన నగ్న సత్యం

“మనం అక్కర్లేని వాళ్ళు మనకి వద్దు... దూరం దగ్గరే..!!” అనే ఈ చిన్న కవితలో జీవితానుభవాల సారం దాగి ఉంది. 

పదాలు కొద్దిగా ఉన్నా, వాటి వెనుక నిలిచిన వాస్తవం ఎంతో విస్తృతమైనది. 

మనిషి జీవితంలో ఎదురయ్యే అనేక సంబంధాల గురించి, వాటి అసలు విలువ గురించి ఈ భావం మనల్ని ఆలోచింపజేస్తుంది.

ప్రపంచంలో ప్రతి మనిషీ ప్రేమను, గౌరవాన్ని, ఆప్యాయతను కోరుకుంటాడు. తన ఉనికిని గుర్తించే మనుషుల మధ్య జీవించాలని ఆశిస్తాడు.

కానీ అందరూ మన విలువను గుర్తించరు. కొందరికి మనం అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే గుర్తుకు వస్తాము. అవసరం తీరిన తర్వాత మన ఉనికి కూడా వారికి భారంగా అనిపించవచ్చు. అలాంటి సందర్భాల్లో మనం వారిని పట్టుకుని వేలాడడం, వారి గుర్తింపు కోసం ఎదురుచూడడం, మన ఆత్మగౌరవాన్ని తాకట్టు పెట్టడమే అవుతుంది.

జీవితంలోని గొప్ప పాఠాలలో ఒకటి ఏమిటంటే — మనల్ని కోరుకోని చోట మనం ఉండకూడదు. మన సాన్నిహిత్యాన్ని విలువ చేయని వ్యక్తుల కోసం మన సమయాన్ని, మనసును, ప్రేమను వృథా చేసుకోవడం కన్నా, మన విలువను గుర్తించే వారి వద్ద ఉండడం శ్రేయస్కరం. ఎందుకంటే ప్రేమ బలవంతంగా పొందలేము; గౌరవం అడిగి తెచ్చుకోలేము; ఆప్యాయతను ఒత్తిడితో సాధించలేము.

చాలామంది ఒక భ్రమలో జీవిస్తుంటారు. “నేను ఎంతగా ప్రేమిస్తే, ఎదుటివారు కూడా ఒకరోజు నన్ను అర్థం చేసుకుంటారు” అని భావిస్తారు. కానీ ప్రతి అనుబంధం పరస్పర స్పందనతోనే నిలుస్తుంది. ఒకవైపు మాత్రమే ప్రవహించే నది చివరకు ఎండిపోతుంది. 

అలాగే ఒకవైపు మాత్రమే కొనసాగే బంధం కూడా ఎప్పటికో ఒకప్పుడు శూన్యంగా మారిపోతుంది.

“దూరం దగ్గరే” అనే చివరి పాదం అత్యంత లోతైన తాత్వికతను కలిగి ఉంది. శారీరకంగా దూరంగా ఉండడమే దూరం కాదు. మనసులో చోటు లేని చోట, మనం పక్కనే ఉన్నా దూరంగానే ఉంటాము. అలాగే మనసులో స్థానం ఉన్నవారు వేల మైళ్ళ దూరంలో ఉన్నా దగ్గరగానే ఉంటారు. కాబట్టి అసలు దూరం అనేది భౌగోళికమైనది కాదు; భావోద్వేగాలకు సంబంధించినది.

జీవితంలో కొన్ని తలుపులు మన కోసం మూసుకుపోతాయి. వాటిని బలవంతంగా తెరవడానికి ప్రయత్నించడం కన్నా, మన కోసం తెరిచి ఉన్న తలుపులను వెతకడం మంచిది. 

మనల్ని నిర్లక్ష్యం చేసే వారి చుట్టూ తిరుగుతూ బాధపడటం కన్నా, మనల్ని ఆదరించే వారి మధ్య ఉండటం మనశ్శాంతిని ఇస్తుంది. ఇది స్వార్థం కాదు; ఇది ఆత్మగౌరవం.

కాలం గడిచేకొద్దీ ఒక సత్యం స్పష్టమవుతుంది. మన జీవితాన్ని సంతోషంగా ఉంచేది ఎక్కువ మంది మనుషులు కాదు; మనల్ని నిజంగా అర్థం చేసుకునే కొద్దిమంది మనుషులే. 

అందుకే సంఖ్యల కంటే నాణ్యత ముఖ్యం. వందమంది మధ్య ఒంటరిగా ఉండటం కన్నా, ఒక నిజమైన మనిషి పక్కన ఉండటం గొప్పది.

ఈ భావం మనకు నేర్పే ముఖ్యమైన సందేశం ఏమిటంటే — మన విలువను తగ్గించే బంధాల కంటే, మన గౌరవాన్ని కాపాడే దూరం మేలు. మనల్ని అక్కర్లేని చోట నిలబడటానికి ప్రయత్నించడం కన్నా, మన ఉనికిని గౌరవించే మార్గంలో ముందుకు సాగడం ఉత్తమం.

అంతిమంగా, జీవితం చెబుతున్న నగ్న సత్యం ఇదే:

మనల్ని వెతకని వారిని వెంబడించవద్దు.

మనల్ని గౌరవించని చోట నిలవవద్దు.

మనసుకు గాయమిచ్చే దగ్గరతనం కంటే,

ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడే దూరమే మిన్న.

అందుకే —

“మనం అక్కర్లేని వాళ్ళు మనకి వద్దు...

దూరం దగ్గరే..!!”

అనే ఈ చిన్న కవిత, జీవితాన్ని అర్థం చేసుకున్న మనసు పలికిన గొప్ప సత్యంగా నిలుస్తుంది. ✍️

– మంత్రి ప్రగడ మార్కండేయులు

+91-9951038802

జీవన మంజూష 06/26

 నేస్తం,

            చేసిన/ చేస్తున్న సాయానికి తిరిగి ఫలితం ఆశించకూడదు అన్నది నిజమే కాని కనీసం అందుకున్న సాయానికి ప్రతిఫలంగా మనమూ కొంతయినా ఇతరులకు చేయూతనివ్వడం మనిషిగా పుట్టినందుకు మన బాధ్యత. అయినా నా పిచ్చి కాకపోతే ఈ రోజుల్లో బంధాలను గుర్తుంచుకోవడమే మరిచిన మనిషికి సాయాలు, చట్టుబండలు లాంటి పదాలకు అర్థాలు తెలుసుకోవాలని అనుకోవడం మన అమాయకత్వం. ఈరోజుల్లో రక్త సంబంధాలను కూడా పూర్తిగా మరిచిపోతున్న నవ నాగరీకత మనది. అలాంటప్పుడు ఎవరో చేసే చిన్న చిన్న సహాయాలు ఎలా గుర్తుంటాయి?

              ఏదోక సమయంలో మనమూ ఎవరొ వొకరి సాయం పొందే వుంటాం కదా. సాయం పొందని మనిషి ఈ ప్రపంచంలో ఎవరూ వుండరనే నా అభిప్రాయం. మాట సాయమో, మనిషి సాయమో లేదా మరోరకంగానైనా సాయమో, చేయూతో అందుకోని జీవాలు, జీవితాలు వుండవు. కాకపోతే అది మరిచిపోయి ఏదో అదృష్టం కలిసివచ్చి అందలాలు ఎక్కగానే మూలాలు మరిచిపోయే వారే మన చుట్టూ కనబడుతూ వుంటారు. మనమూ వారికి వారి మూలాలను గుర్తు చేయడమెందుకని మన పని మనం చేసుకుంటూ పోతుంటాం. అనాలోచితంగా వచ్చిన “అతికి” వారు ప్రదర్శించే విన్యాసాలను వినోదంగా చూడటం మనకలవాటై పోయింది. ఈ అలవాటే వారి అహంకారానికి సోపానంగా మారింది. కాల మహిమ మరి.

            ఎదుటి మనిషి మీద మన అసూయను, ద్వేషాన్ని ఆ మనిషి మన ఎదురుగా వున్నప్పుడు చూపించాలి. అంతేకానీ మనిషి లేనప్పుడు ఆ మనిషి మీద. వారి వస్తువుల మీద మన ద్వేషాన్ని చూపించడం మన నైజాన్ని మనమే అందరి ముందు బయటేసుకోవడం అవుతుంది. మన బలుపుని బలం అనుకుంటే ఏదోకరకంగా మనం వెళ్లగక్కే ద్వేషం మనకే వడ్డీతో సహా తిరిగి వస్తుంది. కాలమెుప్పుడూ ఒకరి వెంటే తిరగదు కదా. ప్రతి ఒక్కరికి ఓ సమయమంటూ వస్తుంది. అహం కూడు పెట్టదు. అభిమానం నలుగురిని దగ్గర చేస్తుంది. ఏది కావాలన్నది మన వివేకాన్ని బట్టి వుంటుంది. 

               మనం అందలం మీద వున్నామని ఎగిరెగిరి పడుతుంటే, మనం చేసే న్యాయాన్యాలు మనల్ని అధఃపాతాళానికి నెట్టేయడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టదు. కోట్లకధిపతులు బికారులై రోడ్లను పడిన సంఘటనలు మనం చరిత్రలో ఎన్ని చూడలేదు. దానినే కర్మ ఫలితం అంటారని మన పూర్వులు చెప్పారు కదా. ఇంతకు ముందైతే మరుజన్మలో మన కర్మ ఫలితం అనుభవానికి వస్తుంది అనేవారు. ఈ కలికాలంలో ఇప్పటిది ఇప్పుడే అనుభవానికి వచ్చేస్తోంది. పాపం కర్మకు కూడా సహనం నశించి చాలా త్వరపడుతుంది దాని పని అది చేయడానికి. మనిషిగా పుట్టినందుకు ఈ ప్రపంచంలో మిగిలిన కాస్త మానవత్వాన్నైనా బతికించుకునే ప్రయత్నం చేయడం మన కనీస ధర్మం. 

ధర్మో రక్షితి రక్షితః..!