16. విలువైన
వజ్రాలు
రాళ్ళు
రప్పలు
స్థానబలిమితో
విలువ...!!
విశ్లేషణ:
“విలువైన వజ్రాలు – రాళ్లు రప్పలు; స్థానబలిమితో విలువ...!!”
ఈ సూక్తి వస్తువులకే కాదు, మనుషుల జీవితాలకు కూడా వర్తించే గొప్ప తాత్త్విక సత్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తుంది. భూమిలో పడి ఉన్న వజ్రం సాధారణ రాయిలాగే కనిపిస్తుంది. కానీ నిపుణుడి చేతికి చేరి, సరైన స్థానంలో పొదిగినప్పుడే దాని అసలు విలువ ప్రపంచానికి తెలుస్తుంది. అలాగే రాళ్లు, రప్పలు కూడా దేవాలయ గర్భగుడిలో విగ్రహాలుగా మారితే పూజలందుకుంటాయి. విలువ అనేది కేవలం స్వరూపంలో కాదు, సందర్భంలోనూ, స్థానంలోనూ దాగి ఉంటుందనే జీవన సత్యాన్ని ఈ రెక్క హృద్యంగా ప్రతిపాదిస్తుంది.
సంస్కృతంలో “స్థానే శోభతే విద్యా” అనే సూక్తి ఉంది. సరైన స్థానంలో ఉన్నప్పుడే విద్య, ప్రతిభ, సంపద తమ పూర్తి ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. అదే విధంగా జానపదంలో “రత్నం రోడ్డుమీద పడ్డా రాయిగానే కనిపిస్తుంది” అనే భావన ప్రజల నోట వినిపిస్తూ ఉంటుంది. అంటే, విలువను నిర్ణయించేది వస్తువు మాత్రమే కాదు, దానికి లభించిన సందర్భం, స్థానం కూడా.
సామాజికంగా చూసినా ఇదే సత్యం కనిపిస్తుంది. ప్రతిభావంతుడైన వ్యక్తి అవకాశాలు లభించని చోట గుర్తింపు పొందకపోవచ్చు. మరోవైపు సాధారణ ప్రతిభ కలిగినవాడు సరైన వేదిక దొరికితే ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహించగలడు. అందుకే జీవితంలో స్థానం, సందర్భం, పరిసరాలు వ్యక్తి విలువను ప్రభావితం చేస్తాయి. అయితే అంతరంగ గుణాలు, నిజాయితీ, సంస్కారం అనే అంతర్గత వజ్రాలు ఎక్కడ ఉన్నా తమ ప్రకాశాన్ని కోల్పోవు.
ఈ భావకవిత మనకు ఒక గంభీరమైన సందేశాన్ని అందిస్తుంది. బాహ్య పరిస్థితులను బట్టి విలువలు మారినట్లు కనిపించినా, అసలు విలువ గుణంలోనే ఉంటుంది. సరైన స్థానంలో ప్రతిభ వికసిస్తుంది; సరైన మనసులో మానవత్వం వెలుగుతుంది. వజ్రాన్ని గుర్తించే కన్ను ఎంత ముఖ్యమో, మనిషిలోని విలువను గుర్తించే వివేకం అంతకంటే ముఖ్యమైనది.
