రెక్కల వివరణ 15

 

15.  అహంకారం

స్వభావం 

ఆధిపత్యం 

అరకొరగా లభించేది

 

సంస్కారం 

జన్మతః...!!

విశ్లేషణ:

“అహంకారం స్వభావం – ఆధిపత్యం అరకొరగా లభించేది; సంస్కారం జన్మతః...!!”

ఈ భావకవిత మానవ వ్యక్తిత్వ నిర్మాణంలో అహంకారం మరియు సంస్కారం మధ్య ఉన్న మౌలిక వ్యత్యాసాన్ని అత్యంత క్లుప్తంగా, కానీ గంభీరంగా ప్రతిపాదిస్తుంది. అధికారం, ధనం, పదవి, పలుకుబడి వంటి వాటి వల్ల కలిగే ఆధిపత్య భావం తాత్కాలికమైనది. అది పరిస్థితులను బట్టి వస్తుంది, పోతుంది. కానీ సంస్కారం అనేది మనిషి అంతరంగంలో వేళ్లూనుకున్న విలువ. అది బాహ్య అలంకారం కాదు; ఆత్మకు ఆభరణం.

సంస్కృతంలో “విద్యా దదాతి వినయం, వినయాద్ యాతి పాత్రతామ్” అని చెప్పబడింది. విద్యకు నిజమైన ఫలితం వినయం. వినయమే సంస్కారానికి ప్రతిబింబం. మరోవైపు అహంకారం వివేకాన్ని కప్పివేసే మాయా తెర. రావణుడి అపారమైన జ్ఞానం అతని అహంకారాన్ని జయించలేకపోయింది; శ్రీరాముని వినయం మాత్రం ఆయనను మర్యాదా పురుషోత్తముడుగా చరిత్రలో నిలబెట్టింది.

జానపదంలో “పండ్లతో నిండిన చెట్టే వంగి ఉంటుంది” అనే సామెత గొప్ప జీవిత సత్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. నిజమైన గొప్పతనం గర్వంలో కాదు, గౌరవం పంచే గుణంలో ఉంటుంది. అలాగే కుసంస్కారం వయసుతో పోదు; సత్సంస్కారం సంపదతో రాదు. చిన్ననాటి విలువలు, కుటుంబ వాతావరణం, జీవన అనుభవాలు, సత్ప్రవర్తనలే సంస్కారానికి మూలాధారాలు.

ఈ సూక్తి మనకు అందించే సందేశం స్పష్టమైనది. అహంకారం మనిషిని ఒంటరివాడిని చేస్తుంది; సంస్కారం అతన్ని సమాజ హృదయంలో చిరస్థాయిగా నిలబెడుతుంది. ఆధిపత్యం అధికారంతో రావచ్చు, కానీ గౌరవం మాత్రం సద్గుణాలతోనే సంపాదించాలి. చివరికి మనిషిని గుర్తుంచేది అతని ఆస్తులు కాదు, అతని సంస్కారమే.