రెక్కల వివరణ 31

 31.  అహం

అదిలిస్తుంది

ఆప్యాయత

అక్కున చేర్చుకుంటుంది

 

ఏదైనా 

బంధమే మరి...!!

విశ్లేషణ:

“అహం అదిలిస్తుంది–ఆప్యాయత అక్కున చేర్చుకుంటుంది; ఏదైనా బంధమే మరి...!!”

ఈ భావకవిత మానవ సంబంధాల రెండు విభిన్న పార్శ్వాలను అత్యంత సున్నితంగా, తాత్త్వికంగా ప్రతిబింబిస్తుంది. అహంకారం అనేది హృదయాల మధ్య గోడలను నిర్మిస్తుంది; ఆప్యాయత ఆ గోడలను కూల్చి మనుషులను ఒకే ఒడిలో చేర్చుతుంది. ఈ రెండు భావాలు కూడా బంధాల చుట్టూనే తిరుగుతాయి. కానీ ఒకటి విభేదాలకు దారితీస్తే, మరొకటి అనుబంధాలకు ఆలంబనగా నిలుస్తుంది.

సంస్కృతంలో “అహంకారో వినాశాయ, వినయో భూషణం నృణామ్” అనే సూక్తి ప్రసిద్ధి. అహంకారం వినాశనానికి కారణమైతే, వినయం మనిషికి నిజమైన ఆభరణమని దాని భావం. రామాయణంలో రావణుడి అహంకారం అతని సామ్రాజ్యాన్నే నాశనం చేసింది. అదే శ్రీరాముని ఆప్యాయత, వినయం వానరుల నుండి విభీషణుడి వరకు అందరినీ తనవారిగా మార్చింది.

జానపదంలో “మాట మంచిదైతే ఊరు మనదే”, “మమకారం మట్టినీ బంగారంగా మారుస్తుంది” అనే నానుడులు ఇదే జీవనసత్యాన్ని ప్రతిపాదిస్తాయి. ప్రేమతో పలికిన చిన్న పలకరింపే జీవితాంతం హృదయంలో నిలిచిపోతుంది; అయితే అహంకారంతో పలికిన గొప్ప మాట మాత్రం క్షణాల్లోనే బలమైన బంధాలను సైతం ఛిన్నాభిన్నం చేస్తుంది.

“ఏదైనా బంధమే మరి” అనే చివరి పాదం ఈ రెక్కకు గుండెకాయ వంటిది. అహంకారం కూడా ఒక బంధమే – అది మనిషిని తన స్వీయ గర్వానికి బానిసను చేస్తుంది. ఆప్యాయత కూడా ఒక బంధమే – అది హృదయాలను హృదయాలతో కలిపి మానవత్వానికి సేతువుగా నిలుస్తుంది. తేడా ఒక్కటే: అహం దూరం చేస్తుంది, ఆప్యాయత దగ్గర చేస్తుంది. 

ఈ భావకవిత మనకు అందించే సందేశం స్పష్టమైనది. అహంకారంతో ఏర్పడే బంధం సంకెళ్ల వంటిది; ఆప్యాయతతో ఏర్పడే బంధం పూలదండ వంటిది. మనిషి జీవితాన్ని అందంగా నిలబెట్టేది అధికారం కాదు, ఆత్మీయత; గర్వం కాదు, గుండెను గెలిచే ప్రేమ. అందుకే శాశ్వతంగా నిలిచేది అహం కాదు, ఆప్యాయతతో అల్లుకున్న అనుబంధమే.